Wetenschap - 27 maart 2014

Imidacloprid is not cause of bee deaths in winter

tekst:
Roelof Kleis

The insecticide imidacloprid is not the cause of bee deaths in winter, it appears from a multi-year experiment carried out by the Wageningen bee researcher Sjef van der Steen. In field trials, there was little effect on healthy colonies of chronic exposure to high doses of imidacloprid. Van der Steen’s experiment was commissioned by the Ministry of Economic Affairs.

Neonicotinoids such as imidacloprid have come under huge attack as many people blame the disappearance of bees on the excessive use of these insecticides. In the Netherlands, they are used as a coating on some varieties of maize seed, for instance. Various lab experiments have shown the neonicotinoids to have a harmful effect but less is known about how bee colonies respond in the wild. Van der Steen has now put it to the test.  

Robust

The Wageningen bee expert gave 60 relative small free-flying colonies (averaging 5500 bees) sugared water contaminated with a dose of imidacloprid that was twice as high as in the nectar in fields. The exposure lasted twelve weeks, from June until early September. ‘A worst-case scenario,’ says Van der Steen. ‘Oilseed rape, for instance, only flowers for three weeks.’ An equally large control group of bee colonies was given the sugared water without imidacloprid. The development in the colonies was then monitored closely until after the winter.

Bee colonies seem to be sufficiently robust to cope with the effects
Sjef van der Steen

The trial was a follow-up to a similar experiment carried out the year before. The results of the two studies are striking. Van der Steen: ‘Though imidacloprid does have some effect on the number of bees, the quantity of bee bread (stocks of pollen) and the brood, there was no impact on their ability to survive the winter. Bee colonies seem to be sufficiently robust to cope with the effects. The winter mortality rate among the imidacloprid colonies was 12 percent, in line with the norm in Europe. Imidacloprid also has no impact on the colonies’ vitality and the transition from the summer colony to the winter colony.’

Less swarming

But that does not mean imidacloprid has no impact at all on bees. The 2012 study showed that the bees exposed to the insecticide were significantly less likely to swarm. That was evident from the formation of swarm cells. In these cells, a new queen is created so that the old queen and her followers can swarm off. Van der Steen does not know why they are less interested in swarming. ‘Further research is needed to determine whether imidacloprid is the direct cause or whether it’s a secondary effect of the exposure.’  

There is not always a simple explanation. For instance, in the summer more bees died in the control group than in the imidacloprid group. Van der Steen thinks that may also be linked to the greater urge to swarm. But one thing he is sure of is that imidacloprid is not the main culprit when it comes to winter deaths among bees in this setup. ‘But that doesn’t mean imidacloprid has no effect. If a bee colony is weak, it may be the final straw that the bees are unable to deal with.’

 

 

Reacties 7

  • j. foortjes

    Enkele jaren terug was een onderzoeksteam in Frankrijk bezig en een heel eind op weg om aan te tonen dat veel gebruikte bestrijdingsmiddelen niet alleen effect zouden hebben op bijen, maar ook op de ontwikkeling van jonge kinderen. Zo zou het gen van autisme worden geactiveerd door die bestrijdingsmiddelen. Veelal blijkt tegenwoordig dat de farmaceutische industrie geen enkele zorg heeft voor het welzijn en de gezondheid van mensen, maar enkel voor de verkoop van middelen onder elk argument dat maar de verkoop bevordert, voor elke mogelijke prijs die de consument maar betaalt.

  • C.A. van der Niet

    Het zwaartepunt van deze discussie richt zich op de bijen en dat is logisch omdat de bijensterfte een eerste indicatie is dat er iets goed mis is.
    De Universiteit van Wageningen heeft zich vanaf het begin tegen de onderzoeksresultaten afgezet omdat dit onderzoek ( mede ) gefinancierd werd door de producenten van Imidacloprid.
    Daarom heeft het ook geen zin om commentaar van deze universiteit serieus te nemen.
    Vast staat dat inmiddels uit ONAFHANKELIJK onderzoek is gebleken dat de vogelstand in gebieden waar Imidacloprid op grote schaal wordt toegepast de vogelstand drastisch terug loopt.

    Het onderzoek naar de effecten van het gebruik van Imidacloprid zou zich dus niet moeten beperken tot de bijenstand maar op een veel breder gebied uitgevoerd moeten worden.

    En dan niet met ondersteuning van de Universiteit van Wageningen omdat de manier waarop dit instituut wetenschap bedrijft niet meer serieus genomen kan worden!


  • W. Ferguson

    Ik ken een imker die uitdrukkelijk alleen maar in de stad Groningen zijn volken heeft staan , niet op het platteland. Die heeft inderdaad ook geen last van bijensterfte. Logisch want zijn volken komen niet een in de buurt van bespoten middelen. Bovendien heeft hij veertig volken dus het is en full time baan.

    Dat uw ouders dus geen 'last' hebben van bestrijdingsmiddelen kan heel veel te maken hebben met waar en hoe de bijen vliegen. En zegt bijzonder weinig over de werkelijk effecten van deze middelen, dus het is dan ook geen steekhoudend argument en zeer zeker geen bewijs dat imidacloprid en aanverwante middelen niet schadelijk zouden.
    zijn. Ik vind het dus nogal zwak dat u met een dergelijk argument komt aanzetten als verdediging.

    Ook zie ik in het verslag helemaal niets van de proef zelf terug, op wat voor manier die is opgezet en wat voor omgeving, waar de bijen zelf nog meer mee in aanraking zouden hebben kunnen komen enz.

    Dus het zegt vrijwel niets.

  • Luc Pintens

    Er staat enkel: "De Wageningse bijendeskundige gaf zestig relatief kleine (gem. 5500 bijen) vrijvliegende volken suikerwater verontreinigd met een dosis imidacloprid die twee keer hoger is dan nectar in het veld. De blootstelling duurde twaalf weken, van juni tot begin september." Maar nergens wordt verwezen naar de eigenlijke onderzoeksresultaten. Hoe kan er nu grondig gereageerd worden als deze niet bekend gemaakt worden?
    Welke dosis werd gebruikt?
    Verder is het ook belangrijk om te weten dat bijen nergens "in het veld" nectar kunnen vinden van maïs. Vooral het stuifmeel van met neonicotinoïden verontreinigde maïs kom in bijenvolken binnen. De invloed van stuifmeel op bijenvolken is helemaal anders dan die van suikerwater!
    Als de bijen tussen half juli en half augustus geen andere bron van stuifmeel kunnen vinden, is dit vaak nefast. Ongeacht de imkermethode of varroa-bestrijdingswijze... (Dit is niet gebaseerd op "wetenschappelijk onderzoek", maar wel op de concrete ervaring van vele imkers.)

  • @notpicnic

    "Al in 2000 was bij fabrikant Bayer bekend dat het veelgebruikte bestrijdingsmiddel imidacloprid een schadelijke uitwerking heeft op bijen. Dit blijkt uit drie studies die in oktober in Engeland zijn gepubliceerd na een verzoek op grond van de Britse openbaarheidswetgeving.

    De Nederlandse registratieautoriteit voor bestrijdingsmiddelen, het Ctgb, besloot onlangs, na een verzoek tot openbaarmaking van de Bijenstichting, dat twee van de drie studies die in Engeland zijn gepubliceerd, in Nederland geheim moeten blijven. De studies van Bayer laten zien dat er bij honingbijen na blootstelling aan imidacloprid riskante effecten optreden zoals gedragsverandering (desoriëntatie)."


    is ook gekeken naar zulke niet-dodelijke effecten?

    http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/3426593/2013/04/16/Geheime-studies-van-chemiereus-Bayer-tonen-schadelijkheid-insecticide-voor-bijen-aan.dhtml

  • Anne

    Beste Jan, in dit artikel staat niet dat er totaal geen verband is. Mijn ouders zijn professionele imkers (>200 bijenvolken), maar hebben nog nooit last gehad van (extreme) bijensterfte. Insecticiden zijn natuurlijk niet goed voor de bijen, maar een gezonde bij kan zeker meer hebben dan een zieke bij.

    De imker moet daarom zijn volken behandelen (tegen o.a. de varroamijt) zodat ze gezond blijven en tegen een stootje kunnen. Welke stoffen daarvoor precies gebruikt worden, durf ik je zo niet te zeggen. In ieder geval pakken mijn ouders het al jaren zo aan en deze manier van imkeren blijkt dus zeker zijn vruchten af te werpen. Wintersterfte schijnt vaker voor te komen bij amateur-imkers dan bij professionele imkers.

    Ik kan me voorstellen dat je twijfels hebt. Toch weet ik uit ervaring dat insecticiden dus niet de enige oorzaak zijn van bijensterfte. Of zoals m'n vader wel eens zegt: 'het grootste gevaar voor de bijen staat achter de kast' (oftewel, dat is de imker zelf). ;-)

  • jg v Gils

    Zo gaan die zaken klaarblijkelijk, gewoon met grote zekerheid verkondigen dat er geen relatie is, terwijl het onderzoek zo'n harde conclusie helemaal niet toelaat.
    Hetzelfde bij het bijenonderzoek van ditzelfde instituut.
    Het lijkt erop dat zij een bepaald standpunt alsmaar willen benadrukken, namelijk milieufactoren zoals gif, insecticide en elektromagnetische radiofrequentie velden kunnen weinig of geen invloed hebben, alleen ziektekiemen komen daarvoor in aanmerking, die met chemische middelen betreden moeten worden.
    Speelt hier mogelijk de financier een rol?
    Jan v Gils NPS Rotterdam


Re:ageer