Wetenschap - 7 februari 2002

IJzeren Rijn bedreigt slangen, dassen en vogels

IJzeren Rijn bedreigt slangen, dassen en vogels

Alterra: heropening bestaand trac? in strijd met Europese natuurwetten

Openstelling van het bestaande trac? van de IJzeren Rijn is funest voor reptielen, vogels en dassen. De in het natuurgebied De Meinweg aanwezige dassengroep Steenheuvel loopt zelfs het gevaar uit te sterven. Openstelling is voor deze diersoorten in strijd met de Europese Habitatrichtlijn, menen onderzoekers van Alterra.

Alterra onderzocht in opdracht van NS Railinfrabeheer wat de effecten zijn van heropening van de IJzeren Rijn op de natuur in het gebied De Meinweg tussen Roermond en Vlodrop. Daarbij keken de onderzoekers naar drie trac?s: de bestaande spoorlijn dwars door De Meinweg en twee alternatieven ten noorden (A1) en ten zuiden (A2) van het gebied. Er zijn drie opties: permanente openstelling van het historische trac?, of tijdelijke openstelling van dat trac? in afwachting van het alternatief A1 of A2.

Bij een permanente openstelling van de bestaande spoorlijn zullen per etmaal 43 vrachttreinen gaan rijden met een snelheid van tachtig kilometer per uur. De kwetsbare dassengroep en de duurzame populaties van vogels en amfibie?n in De Meinweg zullen hierdoor zo verstoord worden dat voor deze diersoorten niet wordt voldaan aan de Europese wetgeving van de Habitatrichtlijn. Compensatie van het natuurverlies en de bouw van bijvoorbeeld faunatunnels kunnen de pijn verzachten, maar de onderzoekers hebben de gevolgen van deze ingrepen niet onderzocht.

Vooral de dassengroep Steenheuvel heeft te lijden onder de IJzeren Rijn op het bestaande trac?. De nu al kwetsbare populatie wordt hierdoor met uitsterven bedreigd, omdat het spoor hun leefgebied in twee?n snijdt. Vogels krijgen vooral last van het geluid van de treinen. De onderzoekers schatten dat tussen de drie en zestien procent van de vogelpopulatie in De Meinweg zal verdwijnen. Het plaatsen van geluidsschermen helpt de vogels, maar is weer sterk negatief voor de gladde slang, omdat die dan niet meer kan migreren. De populaties kamsalamanders en rugstreeppadden zullen de ingebruikname van de bestaande spoorlijn nog sterker voelen als een barri?re, waardoor de sterfte zal toenemen.

Het alternatief is om de bestaande spoorlijn vijf jaar open te stellen, om in die tijd een nieuw trac? aan te leggen. Dat betekent dat er per etmaal dertien treinen gaan rijden met een snelheid van veertig kilometer per uur. Als dat vijf jaar duurt, zal dat geen blijvende schade opleveren voor het natuurterrein, menen de onderzoekers.

Van de alternatieve trajecten is het trac? A1 de beste keuze voor de natuur. De spoorlijn ligt dan ver genoeg van De Meinweg om nauwelijks schade te berokkenen. Het trac? A2 vlak ten zuiden van De Meinweg deelt het leefgebied van de rugstreeppad in twee?n en is daardoor voor die populatie bedreigend.

De uitslag van het onderzoek is een tegenslag voor de Belgische overheid die het bestaande trac? zo snel mogelijk wil heropenen. | M.W.

Re:ageer