Organisatie - 29 januari 2009

IEDEREEN IS INTERNATIONAAL

Wageningen is de meest internationale universiteit van Nederland. Ongeveer een derde van de studenten komt uit het buitenland en er lopen zo’n honderd nationaliteiten rond. Toch laat de internationalisering nog te wensen over, zeggen kritische studenten. Er gebeurt te veel in het Nederlands en lang niet alle verenigingen zijn gemengd. Bovenal ‘viert’ Wageningen haar diversiteit niet genoeg.

achtergrond_0_184.jpg
achtergrond_0_184.jpg

Foto: Guy Ackermans

Wageningen Universiteit neemt sinds 2007 deel aan de International Student Barometer (ISB), een vergelijkend onderzoek met andere universiteiten. Daaruit blijkt dat Wageningen onder 93 deelnemende universiteiten uit onder meer Europa en de VS op de zevende plaats staat qua studenttevredenheid. Van de elf Nederlandse universiteiten komt Wageningen zelfs als beste uit de bus. Vooral de kwaliteit van het onderwijs, maar ook internettoegang, veiligheid en sportfaciliteiten scoren erg hoog. Toch blijven er altijd minpuntjes. Veel buitenlandse studenten hebben bijvoorbeeld moeite met de, in hun ogen, hoge kamerhuur. Mensen die graag Nederlands willen leren melden dat de cursussen van het talencentrum steeds vol zitten. En Hongjuan Qu uit China vertelt dat ze goedkoop en lekker middageten mist. ‘Het is saai om brood te eten. Op de campus moet voor goed eten worden gezorgd, net als op Chinese universiteiten.’ Een Franse Erasmusstudente vult aan: ‘Thuis warmde ik ’s middags op de universiteit in een magnetron mijn eten op. Dat kan hier niet.’ PhD’er Rashid Kazmi uit Pakistan mist vooral de campus van zijn vroegere universiteit in het Engelse Brighton. ‘Alles vind je daar: winkels, bars, eettentjes. In Wageningen is niet genoeg te doen. Maar misschien weet ik nog niet zo goed waar ik moet zijn.’ Dan Li had hetzelfde probleem. De Chinese is ondertussen voor haar derde jaar hier en vond het de eerste twee jaar maar een saaie boel. Nu ze de weg en de cultuur beter heeft leren kennen, is dat anders. ‘Ik ga vaker naar feesten en doe aan sport. Ik dacht eerst dat de sportfaciliteiten alleen voor Nederlandse studenten waren.’
NEDERLANDSE VERENIGINGEN Het gebrek aan uitgaansgelegenheden en betaalbare activiteiten in Wageningen is een veelgehoorde klacht onder buitenlandse studenten. Onterecht, vindt Edwin Zea Escamilla. De Colombiaan zat vorig jaar in de studentenraad en was daarvoor actief bij de International Student Organisation Wageningen (ISOW). De cursussen en feesten van ISOW zijn in het Engels en gratis voor leden. Lid ben je al voor een tientje per jaar. ‘Maar er komen soms maar twee, drie mensen op een activiteit af. Het probleem is dat mensen zich niet informeren.’ Ook de vele posters en flyers op de prikborden in Forum worden volgens hem slecht gelezen. Een paar weken geleden hield de universiteit een gratis nieuwjaarsdiner voor buitenlandse studenten. Krap een vijfde van de genodigden kwam opdagen. Het ligt dus bij de studenten zelf, wil Zea Escamilla maar zeggen. ‘Wageningen Universiteit geeft veel steun aan studentenorganisaties en -activiteiten. Bovendien had ze als eerste een studentenraad waarin buitenlandse studenten zitten. De formele taal van de raad is Engels. Dat laat zien dat de universiteit de studentenbevolking serieus neemt.’ Toch is de internationalisering nog lang niet overal doorgedrongen. De traditionele studentenverenigingen zijn meestal specifiek gericht op binnenlandse studenten. En dat geldt ook voor de meeste studieverenigingen. Tendayi Nyamugure uit Zimbabwe zat een jaar lang in het bestuur van studievereniging Aktief Slip. ‘Die was op sterven na dood en daardoor kwamen ik en nog een paar buitenlandse eerstejaars in het bestuur terecht. Maar voor zover ik weet, is het een van de weinige Engelstalige studieverenigingen.’ Het was een belangrijke ervaring voor hem. ‘Als je samenwerkt, leer je veel van elkaar. Over eten bijvoorbeeld, omdat de bestuursleden elkaar uitnodigden voor diners. En over het belang van time management. Ik heb echt geleerd om de tijd in de gaten te houden.’ Dit jaar bestaat het bestuur van Aktief Slip weer helemaal uit Nederlanders. Jammer, vindt Nyamugure. ‘Met een internationale vertegenwoordiging hebben buitenlandse studenten het idee dat ze deel uitmaken van een vereniging. De universiteit promoot internationalisering, maar heeft nog geen mechanismen om dat te verzekeren. Voer een quotasysteem in met een maximum aantal Nederlandse studenten in een bestuur.’
DIVERSITEIT VIEREN Edwin Zea Escamilla trekt dat breder. Veel mensen denken volgens hem dat ‘internationaal’ op buitenlanders slaat. ‘Ze zien daar een grens, maar die zou niet moeten bestaan; het is een mindset. Als je een Nederlandse student bent, kun je nog steeds internationaal zijn. Internationalisering is in mijn ogen de integratie van verschillende nationaliteiten die samenwerken.’ Hij gelooft dat die subtiele verandering in de manier van denken alleen met gericht beleid tot stand kan komen. ‘Je moet het begrip internationalisering definiëren en doelen en methodes vaststellen op dat gebied.’ Volgens Ab Groen, beleidsdirecteur Onderwijs en onderzoek, is zo’n integrale benadering precies waar de universiteit mee bezig is. ‘Wij willen die meerwaarde voor Nederlandse en buitenlandse studenten creëren. Alles, van de werving tot de werkvormen en de service eromheen, moet daarop worden afgestemd. Wageningen loopt voorop, maar het kan altijd beter. Het gevoel van celebrate diversity kan sterker.’ Vooral blokvorming moet worden voorkomen, zegt Groen. Ongeveer de helft van de Nederlandse studenten in Wageningen voelt zich internationaal, blijkt uit de ISB. ‘We hebben nog een slag te maken wat dat betreft’, aldus Groen. Om die reden is hij ook tevreden over het onderwijsplan Towards Flexibility, dat het Nederlandse bachelorstudenten makkelijker maakt om een tijdje in het buitenland te studeren of stage te lopen. Groen: ‘Zelf studeerde ik ooit in Noorwegen. Dan zie je dat dingen ook anders kunnen dan je gewend bent. Waarom trekken Noren bijvoorbeeld hun schoenen uit als ze een huis binnenkomen?’ Bij de universiteit wordt dus over internationalisering nagedacht. Het thema is zelfs aangewezen als speerpunt. ‘We vinden het heel belangrijk om te weten waarom studenten komen en wat hun ervaringen hier zijn’, vertelt Delia de Vreeze, verantwoordelijk voor de internationale werving. De International Student Barometer is daar een goed meetinstrument voor. Met klachten over slecht openbaar vervoer of het gebrek aan bijbaantjes, kan de universiteit weinig beginnen. Maar aan andere obstakels wordt gewerkt. Zoals de ontevredenheid over het talencentrum en de catering.
SCHEIDING OPHEFFEN De raad van bestuur heeft een jaar geleden bovendien een speciaal Team Intercultural Dialogue ingesteld. Beleidsmedewerker Onderwijs en onderzoek Liesbeth van der Linden maakt daar deel van uit. ‘Je hebt een ideaalbeeld, maar de werkelijkheid is weerbarstig. Toch gebeurt er veel meer dan alleen internationale studenten opleiden. Er zijn steeds verdergaande plannen om de scheiding op te heffen. Er is al veel gebeurd, zoals de invoering van de gezamenlijke introductiedagen. Een paar jaar geleden was dat nog ondenkbaar.’ Het team bekijkt wat er moet gebeuren in de hele instelling. ‘Dat is een hele waslijst. Van het onderwijs zelf tot opvang bij aankomst, personeel dat Engels spreekt en de bewegwijzering’, aldus Van der Linden. Rien Bor, beleidsmedewerker Internationale werving, zegt hetzelfde. ‘We moeten met een stofkam door de hele universiteit en alles, bordjes en verwijzingen, moet in twee talen of in ieder geval in het Engels. Dat geldt ook voor Resource.’ Zijn collega Delia de Vreeze noemt het grotendeels Nederlandstalige weekblad zelfs een doorn in het oog. ‘Het is jammer dat er alleen een selectie van het nieuws op de Engelstalige pagina’s staat. Laat buitenlandse studenten zelf kiezen wat ze willen lezen.’

Re:ageer