Wetenschap - 5 juli 2019

Hotels voor vis in de Noordzee

tekst:
Roelof Kleis

Een kale Noordzeebodem biedt zeeleven geen plek om te schuilen. Hoogleraar Tinka Murk bedacht een list: vishotels.

© Reindert Nijland

Kunstmatige schuilplekken maken voor vissen en andere zeedieren; het idee is zo simpel dat je er eigenlijk wel op móet komen. Bij Tinka Murk viel het kwartje tijdens een duik op de Noordzee bij een oudwrak uit de Eerste Wereldoorlog. ‘Van elk van de drie torpedobuizen keek een kabeljauw mij aan.’ Dat was het, dacht Murk. ‘Hoe breng je biodiversiteit terug in de Noordzee? Door slimme huisvesting te bieden.’

Legoblokjes
En nu is het eindelijk zover. Vorige week werden de eerste drie vishotels gebouwd in het Haringvliet en twee uit de kust op zee. De hotels hebben elk tien kamers. Het zijn zeskantige buizen van met glasvezel verstevigd beton. Door uitstulpingen en gaten zijn de buizen als legoblokjes aan elkaar te klikken. De hotels zijn een ontwerp van Maxim Robbe Dijkstra, een jonge ontwerper die vorig jaar aan ArtEZ in Arnhem afstudeerde.

Maxim Robbe Dijkstra met de door hem ontworpen vishotels
Maxim Robbe Dijkstra met de door hem ontworpen vishotels

De vishotels worden gefinancierd uit het Droomfonds van de Nationale Postcodeloterij. De droom is om van de Noordzee weer een bewoonbare en biodivers water te maken. Ook al gaat het voorlopig om ‘tijdelijke opvang’ grapt Murk. ‘De bouwvergunning voor de hotels is tijdelijk voor vijf jaar. Het is een pilot. We moeten eerst maar eens zien of er vissen komen en of de bouwsels een storm doorstaan. Dat is spannend.’     

We moeten eerst maar eens zien of er vissen komen en of de bouwsels een storm doorstaan
Tinka Murk

Het idee vindt intussen weerklank. Volgens Murk heeft Rijkswaterstaat zich gemeld. ‘Zij willen iets dergelijks in de Nieuwe Waterweg gaan doen met oude rioolbuizen.’ Murk gaat na de zomer de constructie ook toepassen om in Kenia koraalrif te herstellen. De leerstoelgroep Marine Animal Ecology van Murk voert daar het zogenoemde REEFolution project uit. In Kenia gaan de hotels overigens Sealife Hotels heten.

e-DNA
Murk denkt dat de eerste kamers in de Noordzee al snel zijn volgeboekt. ‘Na een half jaar zal er al een flinke begroeiing op zitten. Maar voordat zich een echt rif heeft gevormd met een schelpdierpopulatie, ben je wel 3-5 jaar verder.’ Duikers gaan geregeld op pad om de ontwikkelingen in de gaten te houden en watermonsters te nemen, waarin met e-DNA wordt vastgesteld wie de gasten zijn.