Wetenschap - 21 april 2016

Hopster steunt actie tegen de kiloknaller

tekst:
Albert Sikkema

Hans Hopster, themaleider Dierenwelzijn bij Wageningen UR, steunt de actie van Wakker Dier tegen de kiloknaller. Lees hier waarom.

<foto: Rene Verleg>

‘De huidige prijsvorming bij vlees is schadelijk voor de zwakste schakels in de keten: dieren én boeren. De boer heeft te weinig marge om dat te doen wat goed is voor het dier. Via marktwerking het welzijn van dieren verbeteren stuit op weerbarstige problemen. Als we daarvan afhankelijk zijn, nadert voor de veehouderij in Nederland het Laatste Avondmaal met rasse schreden.’

‘In de eerste plaats hebben Biologisch en Beter Leven keurmerk, hoe sympathiek ook, nog steeds een relatief klein marktaandeel. Tussen 2013 en 2014 is de vleesconsumptie per hoofd van de bevolking met gemiddeld 1.3 % afgenomen. Voor het aandeel Beter Leven vlees was de afname echter 3.1% en voor biologisch vlees zelfs 17.1%. Niet direct een bewijs dat marktwerking op dit punt werkt. Bovendien is er voor Beter Leven geen onafhankelijke borging dat de door de Dierenbescherming gehanteerde criteria daadwerkelijk garanderen dat dieren die onder dit label produceren, tijdens hun leven werkelijk een stuk beter af zijn. Diergerichte outputmetingen maken geen deel uit van deze criteria. Consumenten moeten er dus maar op vertrouwen dat de DB voor de dieren de juiste eisen stelt.’

‘Ten tweede: de supermarkten en inkoopbureaus maken de dienst uit waar het gaat om productassortiment en consumentenprijs. Die macht schept verplichtingen. Maar ook supermarkten komen met stapsgewijze verbeteringen in de knel. Zo was er geen goedkeuring van de mededingingsautoriteit NMA voor onderlinge afspraken tussen supermarkten over de ‘Kip van Morgen’. Met als argument dat marginale verbeteringen onderlinge afspraken niet kunnen legitimeren. Die uitspraak suggereert overigens dat substantiële verbeteringen wel zouden kunnen worden ondersteund door prijsafspraken tussen supermarkten.’

‘Ten derde: alles draait om marges en als die op het primaire bedrijf te klein zijn, hebben veehouders geen geld om hun dieren meer ruimte of meer afleiding te bezorgen. Daarom steun ik de actie van Wakker Dier. Ook al kan ik me niet vinden in haar definitie van de kiloknaller. Want hiervoor een absolute kiloprijs hanteren gaat ten onrechte voorbij aan verschillen in productiekosten. Als de Ieren of de Polen in staat zijn om aantoonbaar diervriendelijk rundvlees voor minder dan € 5,-/kg op de markt te brengen vanwege lagere kosten voor grond en arbeid, dan kunnen we daar weinig tegenin brengen.’

‘In een ongelijke wereld blijven streven naar vrijhandel en marktwerking is je beroepen op het recht van de sterkste. En net als met voetbal is het even wennen als je niet langer tot de uitverkorenen behoort. Meer investeren in duurzame alternatieven en daarmee voorop willen lopen, dat zou een passend antwoord zijn.’

Hans Hopster is themaleider Dierenwelzijn bij Livestock Research en lector Welzijn van Dieren bij hogeschool Van Hall Larenstein.