Wetenschap - 24 april 2017

Hoogleraren willen groene economie

tekst:
Roelof Kleis

Het nieuwe kabinet moet haast maken met de vergroening van de economie. Dat schrijven negentig hoogleraren, waaronder negen Wageningse, in een open brief aan de onderhandelaars.

(Foto: Shutterstock)
Nederland bungelt nog steeds onderaan de lijstjes wanneer het gaat om duurzame energie, waarschuwen de wetenschappers. Van alle Europese landen staat Nederland volgens de hoogleraren het verst van zijn duurzame energie doelstelling af. 'Alleen een langdurige inspanning, gebaseerd op een consistente combinatie van visie, strategie en actie kan helpen om Nederland koploper te maken in de nieuwe economie', staat in de brief.

Kilometerheffing
De onderzoekers doen twaalf concrete aanbevelingen om een omslag te bewerkstelligen. Zo is een minister van Energie en Klimaat nodig, moet de kilometerheffing worden ingevoerd, is een CO2-belasting nodig en moeten de vijf nog draaiende kolencentrales binnen drie jaar dicht. De overgang van een fossiele naar een groene economie gaat de komende decennia volgens de hoogleraren zo'n 200 miljard euro kosten.

Negen Wageningse hoogleraren hebben de brief mede-ondertekend. Jacqueline Bloemhof (Operationle research en logistiek) is een van hen. Volgens haar is het 'van belang om te laten zien wat nu de stand van zaken is en hoe dat moet veranderen om te voldoen aan de internationale afspraken. Het huidige beleid van de overheid gaat niet tot die verandering leiden. Dat willen we kenbaar maken aan de onderhandelaars.'

De huidige handel in emissierechten leidt tot niks
Jacqueline Bloemhof, hoogleraar Operaionele research en logistiek

Niet alle twaalf voorstellen wegen voor Bloemhof even zwaar. 'Zo'n eigen ministerie is misschien niet per se nodig, maar het sluiten van de kolencentrales en een CO2-heffing zijn wel essentieel. De huidige handel in emissierechten leidt tot niks.' Uitgangspunt van het nieuwe beleid is volgens de wetenschappers het principe 'de vervuiler betaalt'.

Regionale campussen
Onderwijs krijgt een belangrijke rol in de plannen. De hoogleraren pleiten ervoor dat het thema duurzaamheid een belangrijke plek in het curriculum krijgt om jongeren goed voor de bereiden op een duurzame wereld. Het beroepsonderwijs zou de innovatie kunnen aanjagen, door 'regionale campussen' te starten, waar jongeren samen met bedrijven onderwerpen als klimaatadaptatie of de circulaire economie onderzoeken.

De lijst van negentig professoren wordt aangevoerd door hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans, die zich al langer sterk maakt voor een groene economie. Hij is oprichter van de organisatie Urgenda, die twee jaar geleden via de rechter de Nederlandse Staat dwong tot actie om de CO2-uitstoot drastisch te verminderen. Naast Bloemhof tekenden vanuit Wageningen ook Wolf Mooij, Gert Spaargaren, Pier Vellinga, Louise Vet, Ekko van Ierland, Carolien Kroeze, Rik Leemans em Arjen Wals.