Wetenschap - 1 januari 1970

Hondsbrutale inbrekers plunderen Wageningen UR

Terwijl het door bezuinigingen en reorganisaties geteisterde Wageningen UR elke dubbeltje drie keer moet omdraaien, spekt datzelfde Wageningen UR het dievengilde. Voor de kenniseenheid Agrotechnologie en voeding is de maat vol.

,,Hondsbrutaal zijn ze’’, zegt Guus van Munster. ,,Ze gooien een raam in met een baksteen, graaien naar een flatscreen, knippen de kabels door en maken dat ze wegkomen. Vroeger namen ze vooral de ramen op de eerste verdieping, maar nog niet zo lang geleden hadden ze op het Agrotechnion een raam op de vierde.’’
Of was het nou de derde? Daar wil Van Munster even vanaf zijn. Hij heeft de afgelopen maanden zo veel inbraken bij de hand gehad dat hij het overzicht is kwijtgeraakt. Van Munster is de man die op De Dreijen moet opdraven als criminelen weer hun slag hebben geslagen. Soms repareert hij de schade, vaak moet hij er een vakman bijhalen.
,,Je staat er versteld van hoe vaak het gebeurt’’, zegt Van Munster. ,,Vooral die dure flatscreens zijn geliefd. Op Toxicologie waren ze het zo zat dat ze alleen nog van die oude bolle schermen wilden. En wat denk je dat er gebeurt? Laten ze de schermen staan en pikken ze de systeemkast. Doodmoe word je ervan.’’
Het zijn geen gelegenheidsdieven die De Dreijen terroriseren, weet Van Munster. Daarvoor gaan de heren criminelen te uitgekookt te werk. ,,Als er op de gang van het gebouw een alarm is, dan werken ze via de ramen van de kantoren. Ze gooien ze in en slaan hun slag. Dit is het werk van mensen die hun huiswerk hebben gedaan.’’ Van Munster vermoedt dat de daders overdag, als de gebouwen openstaan, rondsnuffelen en informatie verzamelen.

Op bestelling
De diefstal van de microscopen van ‘zijn’ sectie Milieutechnologie ligt dr Bram van Klapwijk nog vers in het geheugen. ,,Twee maanden geleden zijn ze de zaak komen weghalen’’, zegt Van Klapwijk vermoeid. ,,Gevoelsmatig dacht ik eigenlijk meteen: dit is op bestelling gebeurd. Want wie pikt er nou een microscoop?’’ Kosten van de ontvreemde apparatuur: zeventienduizend euro’s gemeenschapsgeld.
,,In precies dezelfde periode zijn er microscopen gestolen op Microbiologie’’, zegt Van Klapwijk. ,,Dan is het toch niet raar dat je gaat denken dat er een organisatie aan het werk is geweest?’’ Nee, dat is niet raar. Gerrit van Scherrenburg van het Facilitair bedrijf, die alle meldingen van inbraak binnen Wageningen UR zou moeten krijgen, heeft dat vermoeden ook.
,,Die microscopen waren een fraai voorbeeld. Eerder zijn er nooit microscopen gestolen, en later ook niet, en ineens krijg je het bericht dat inbrekers op meerdere plaatsen tegelijkertijd hun slag hebben geslagen. Ik kan het niet hardmaken, maar ik heb het vermoeden dat die microscopen nu in een Oostblokland zijn. Ik kan me niet voorstellen dat er in West Europa interesse voor die dingen zou zijn. Microscopen zijn sowieso geen dingen die je onderhands verkoopt, en dit waren ook nog eens geen bijzondere modellen.’’
De diefstal was een gerichte actie, uitgevoerd door mensen die precies wisten wat ze wilden hebben en zich ook nog eens uitstekend hadden voorbereid. Het gebouw aan de Bornsesteeg waarin Van Scherrenburg werkt, werd onlangs ook gevisiteerd door het professionele dievengilde. In een gecoördineerde actie drong waarschijnlijk een groep inbrekers het gebouw binnen en ontvreemde computerapparatuur. Toen het beveiligingsbedrijf ter plaatse was hadden de criminelen de plaat al gepoetst. In totaal is er in het gebouw van de Facilitaire Dienst het afgelopen jaar tien keer ingebroken, schatten medewerkers, kleine inbraken meegerekend.
Van Scherrenburgs kantoor bleef niet gespaard. ,,Inbrekers komen in je persoonlijke levenssfeer’’, zegt hij. ,,Ze pakken niet alleen zaken weg met economische waarde, maar maken ook dingen kapot en stelen dingen waar herinneringen aan vast zitten. Dat maakt het zo erg.’’

Aan de lopende band
Alle gemelde inbraken en diefstallen binnen het departement Agrotechnologie en Voedingswetenschappen komen vroeg of laat binnen bij Bart Sjoerts. ,,We maken overal netjes procesverbaal van’’, zegt hij. ,,Hoe vaak het precies gebeurt heb ik nu niet paraat. Maar als ik de PV’s van het afgelopen jaar op elkaar leg, dan kom ik toch wel op een stapeltje van vier, vijf centimeter. Het gebeurt aan de lopende band.’’
Vooral flatscreens zijn populair, weet Sjoerts. ,,Maar ze pakken ook DVD-spelers, CD’s, mobiele telefoons en hele systeemkasten. En beamers, nog steeds. Op De Dreijen hebben ze er eentje gestolen die nota bene aan het plafond was gemonteerd. En natuurlijk persoonlijke eigendommen van werknemers. Sierraden en zo.’’
Hoeveel de totale schade precies bedraagt is onduidelijk. Dat komt onder meer omdat de leerstoelgroepen de vervangingen en de reparaties uit eigen zak moeten betalen, en er dus geen centrale instelling is die de boeken bijhoudt. Ook Van Scherrenburg, die van heel Wageningen UR de meldingen binnen zou moeten krijgen, tast in het duister.
,,Ik krijg lang niet alles binnen’’, benadrukt hij. ,,Ik kan aan mijn cijfers dan ook geen enkele conclusie verbinden. Ik heb over de periode oktober tot februari iets van twintig meldingen binnen gekregen. Maar ik durf niet te zeggen of ik ze daarmee allemaal heb…’’ Na enig aandringen maakt Van Scherrenburg ‘een voorzichtige maar natte vingerschatting’ van de schade die inbrekers Wageningen UR in de tweede helft van 2003 hebben berokkend: drie euroton.
Een belronde van Wb langs sleutelfiguren binnen ATV resulteert in een voorzichtige schatting van zo’n vijftig diefstallen en inbraken per jaar. Alleen binnen ATV. Daarbij kwamen ook signalen binnen over grote criminele acties die binnen de andere kenniseenheden hebben plaatsgevonden.

Maatregelen
,,Het loopt de spuigaten uit’’, zegt dr Philip van der Heijden van de directie van de kenniseenheid Agrotechnologie en Voeding. ,,Mensen voelen zich onveilig. Dan kun je natuurlijk wel ad hoc dingen gaan ondernemen, maar we vonden het verstandiger om eerst bij de experts ons licht op te steken.’’
De kenniseenheid benaderde het recherchebureau Hoffmann, dat gespecialiseerd is in criminaliteit binnen bedrijven. Het bureau interviewde enkele sleutelfiguren en inventariseerde welke maatregelen de inbraakpandemie kunnen terugdringen. Een aantal van de adviezen van het bureau waren uiterst eenvoudig, vertelt Van der Heijden.
,,Deuren op slot houden, bijvoorbeeld. Het is gebeurd dat werknemers een nooduitgang gebruiken om even naar buiten te glippen en een sigaret te roken, en daarna vergeten de deur weer af te sluiten. Daar kun je wat aan doen. Of je kunt ’s avonds op kamers waar computers staan de zonwering laten zakken, zodat je potentiële criminelen niet op ideeën brengt. Dat zijn eenvoudige maatregelen die de kansen voor inbrekers terugdringen.’’
Daarnaast zijn er nog mogelijkheden als het plakken van inbraakwerend folie op ramen, waardoor het niet langer mogelijk is ze in te slaan. Dat is bij een aantal gebouwen al gebeurd. ,,Je kunt ook camera’s ophangen’’, zegt Van der Heijden. ,,Dat hebben we gedaan op het Biotechnion.’’ Met succes, want de camera’s hebben naar verluidt uitstekende opnames gemaakt van het gezicht van een inbreker die zich door het gebouw beweegt. De band is overgedragen aan de politie.
Bart Sjoerts betwijfelt of de maatregelen afdoende zijn. ,,Ik krijg de indruk dat de ellende zich verplaatst’’, zegt hij. ,,Dat als we het ene gebouw hebben beveiligd, alles even verderop weer van voren af aan begint.’’ Ook Van Munster is die overtuiging toegedaan. ,,Er moet nog veel meer gebeuren dan we nu doen’’, zegt hij. ,,Eigenlijk zouden we De Dreijen moeten kunnen afgrendelen.’’
Moeten er meer bewakers gaan rondlopen op De Dreijen? Meer auto’s van het beveiligingsbedrijf gaan rondrijden? Van der Heijden zegt geen ‘nee’ maar doet nog geen beloften. ,,Wellicht moet er meer gebeuren’’, zegt hij. ,,Ik ga er in ieder geval over praten in het managementoverleg van Wageningen UR. Dit probleem moet weer op de agenda en moet daar blijven. Dit moeten we niet laten doorsudderen.’’

Willem Koert

Re:ageer