Wetenschap - 1 januari 1970

Hollandse milieuplannen voor Bulgarije

Bulgarije treedt dit jaar toe tot de Europese Unie, maar op milieugebied lijkt het land er nog lang niet klaar voor. Het kampt met luchtvervuiling en onveilige nucleaire reactoren, en natuurgebieden worden bedreigd door de bouw van hotels. Milieuplannen die onderdeel zijn van de ruimtelijke ordening, zoals in Nederland, zouden de situatie kunnen verbeteren.

De Bulgaren zitten nog met een erfenis uit de communistische tijd. Het gecentraliseerde beleid was gericht op produceren; aan milieubescherming werd niet gedacht. Bulgarije heeft het Europese milieubeleid en relevante normen nu vertaald in de eigen nationale wet- en regelgeving en werkt aan regionale plannen voor duurzame ontwikkeling. Maar het is de vraag hoe dit uitpakt in de praktijk. ‘De milieuproblemen stapelen zich op in Bulgarije. Het verkeer neemt explosief toe. De aanleg van wegen en gebouwen brengen natuurlijke gebieden en biodiversiteit in gevaar. Talloze hotels verrijzen in onze bergen en kustzones’, aldus ir. Vanya Simeonova, promovenda bij de leerstoelgroep landgebruiksplanning. Ze werkte in Bulgarije als milieu-expert bij de gemeente Burgas en onderzoekt nu hoe principes en ervaringen uit het Nederlands milieubeleid kunnen worden toegepast in Bulgarije. Woensdag 22 maart hield ze een seminar voor de Mansholt Graduate School.
Simeonova kijkt als voorbeeld voor milieumanagement naar ons kleine, doch dichtbebouwde land. ‘De Nederlanders integreren milieu-aspecten in de ruimtelijke ordening. Met name milieuplannen die door gemeenten zijn ontwikkeld zijn effectief, zoals in Rotterdam en Amsterdam.’ Hierin is oog voor bijvoorbeeld milieuvervuiling in havens en industrieterreinen.
Het nationale milieubeleid heeft volgens Simeonova te weinig voeten in de aarde om specifieke lokale milieuproblemen daadwerkelijk op te lossen. Als voorbeeld noemt ze de luchtverontreiniging in Burgas, dat ligt aan de Zwarte Zee. ‘Een olieverwerkende fabriek vervuilt de lucht en de stedelingen ergeren zich hier mateloos aan. Het zijn kleine hoeveelheden, maar de vervuiling gaat door, ook al is het bedrijf herhaaldelijk beboet.’
Naast betere handhaving is het ook belangrijk dat milieubescherming wordt opgenomen in plannen voor herinrichting of uitbreiding van de stad. ‘Maar het laatste bestemmingsplan voor de stad Burgas voldoet bijvoorbeeld niet aan de eisen van het laatste milieuplan. Dat moet dus beter op elkaar worden afgestemd.’
Simeonova’s begeleider, hoogleraar Landgebruiksplanning prof. Arnold van der Valk, wijst er tot slot op dat ruimtelijke planners en milieu-experts met elkaar moeten leren communiceren. Dat kan even duren; in Nederland lukte dit pas na jarenlange discussies en touwtrekken.
Door een eis van de Europese Unie voor toetreding wordt nu in ieder geval één milieugevaar aangepakt: twee nucleaire reactoren in een kerncentrale van Sovjet-makelij langs de Donau. In het verleden lekte hier radioactief materiaal. De reactoren zijn stopgezet, maar de ontmanteling zal nog zo’n vijftig jaar in beslag nemen. / HB

Re:ageer