Organisatie - 4 november 2010

Hoe krijgen we natuur weer op de agenda?

tekst:
Joris Tielens

Het nieuwe kabinet bezuinigt 40 procent op het budget voor natuur en stopt met het leggen van verbindingen tussen natuurgebieden in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Hoe krijgt Wageningen UR de natuur weer op de agenda in Den Haag? Moeten onderzoekers het belang van natuur beter uitleggen?
Of moet iedereen in de samenleving natuurvriend worden?

Natuuragenda
Hoe krijgt Wageningen UR de natuur weer op de agenda in Den Haag?
Wim Timmermans
Lector Groene leefomgeving van steden bij VHL
'Je had het kunnen zien aankomen, want natuurbeheer is in het hokje 'oude politiek' terechtgekomen. Wat nu moet gebeuren? In elk geval niet nóg meer betogen van wetenschappers in dagbladen over het belang van biodiversiteit en gezonde natuur, want dat is bekend en weggewimpeld. Kom nou eens met wat anders. Ik ben er van overtuigd dat ook PVV- en VVD-stemmers natuur belangrijk vinden. Alleen heeft natuur nu een te technisch imago. Het gaat steeds over abstracte zaken als biodiversiteit, klimaatverandering of EHS, en niet over de natuur dichtbij de mensen. Ook al die brave onderzoekers hebben bijgedragen aan dat elitaire imago. Henk en Ingrid, maar ook Mohammed en Fatima, zijn geen lid van Natuurmonumenten. Ga eens werkelijk onderzoeken wat die groepen in de samenleving nu eigenlijk willen op het gebied van natuur. Onderzoek eens of natuur met nieuwe social media voor jongeren interessanter kan worden. Het draagvlak voor natuur vlakt al heel lang af, er is echt iets serieus aan de hand.'
Jan Jaap de Graeff
Directeur Natuurmonumenten en Wageningse alumnus
'Er moet bezuinigd worden, daar ontsnappen ook wij niet aan. Maar de huidige bezuiniging is onevenredig. Natuurbeleid kan zich bij CDA en VVD niet in populariteit verheugen. Rondom de uitvoering van Natura 2000 (een Europese natuur regeling, red) is het beeld ontstaan dat Nederland op slot gaat. Dat beeld klopt niet, maar het heeft wel het hele natuurbeleid gekleurd. Vooral in agrarische kring is er veel verzet tegen Natura 2000, en dus bij CDA en VVD. Nu moeten we laten zien wat de gevolgen zijn voor Nederland als deze plannen doorgaan. Natuurmonumenten is een petitie gestart, we hebben advertenties geplaatst en zijn in het nieuws geweest. Maar ik wil ook de hand in eigen boezem steken. Het geringe draagvlak voor natuur onder de Nederlanders die er niet professioneel bij betrokken zijn, is een zorgpunt. De taal die we gebruiken en de regels die we opstellen zijn te ingewikkeld. Onder elkaar mogen we jargon gebruiken, maar naar buiten toe moeten we een verhaal vertellen met de passie van Jac. P. Thijsse. Meer boswachters voor de camera, en minder meneer de Graeff.'
Hans van Rooyen
Programmadirecteur Bos- en natuurbeheer Van Hall Larenstein
'We hebben op de site van onze opleiding een oproep gedaan om de petitie van Natuurmonumenten te steunen. Natuur is de basis van onze gezondheid en de groene omgeving. Ik sta voor natuur en ik constateer nu afbraak. Of ik daarmee een politieke kleur kies? Ik kies geen partij, maar ik vind wel dat je een standpunt moet hebben. Onderwijs geven is ook politiek. Je leidt mensen op en die moeten een standpunt ontwikkelen.'
Kris van Koppen
Universitair hoofddocent Milieubeleid
'Deze bezuiniging is natuurlijk een slechte zaak en tekenend voor dit kabinet. Van de PVV viel dit te verwachten, zij ontkennen zelfs het broeikaseffect. Maar ook bij VVD en CDA heeft natuur blijkbaar een lage prioriteit. Natuurorganisaties hadden jarenlang de wind in de rug, omdat de regering natuurbeheer steunde. We gaan nu terug naar de jaren zeventig. Natuurorganisaties moeten weer ondubbelzinnig aan draagvlak gaan werken. Lange tijd was dat niet nodig en zijn middelen vooral besteed om hectares te kopen, in plaats van het belang van natuur uit te leggen.
De slag om de natuur wordt niet gewonnen in Den Haag maar in de maatschappij. Door mensen in contact te brengen met natuur en uit te leggen hoe de natuur werkt. Aantallen hectares en weidevogels zijn makkelijker te meten dan de ervaring van mensen met natuur. Maar op de langere termijn is het cruciaal dat Nederlanders de natuur ervaren. We moeten afstappen van de technocratische termen waarmee we over natuur praten, woorden als biodiversiteit en EHS. Het gaat er om dat mensen ervaren dat de natuur mooi is en dat je er van kan genieten en erin ontspannen. Dat kan door natuureducatie, maar ook door burgers te betrekken bij de inrichting van natuur. Uit onderzoek blijkt dat maar twintig tot dertig procent van de mensen echt moeilijk te bereiken is als het om natuur gaat. De grote meerderheid vindt natuur belangrijk. Daar zitten ook PVV-ers bij.'
Agnes van den Berg
Onderzoeker bij Alterra op het gebied van natuur en gezondheid
'Natuur en groen in de leefomgeving hebben aantoonbare gunstige effecten op de gezondheid en het welzijn van alle mensen, ook mensen die zogenaamd niks met natuur hebben. Dat zijn feiten waar de regering in Den Haag op gewezen moet worden. Natuur en groen leiden tot een betere gezondheid, denk aan vermindering van stress, preventie van ziekte, meer beweging en een goede ontwikkeling van kinderen. Het leidt ook tot meer welzijn, bijvoorbeeld meer kwaliteit van leven en sociale cohesie in wijken. Het heeft een gunstig effect, ongeacht of iemand nu wel of niet een natuurliefhebber is. Natuur is dus geen linkse hobby, maar net als bijvoorbeeld gezonde voeding een basiselement van het leven.'  

Re:ageer