Wetenschap - 29 september 2011

Het (on)gelijk van Joris Driepinter

Afgelopen november stuurde de afdeling wetenschapsvoorlichting een persbericht uit. Het verscheen in de Gelderlander en op een aantal websites; Verder gebeurde niets opmerkelijks. Elf maanden later is datzelfde bericht het middelpunt van een stevige controverse.

7-joris-3pinter.jpg
Vijf vragen over hoe dát kon gebeuren.

Wat staat er precies in het controversiële persbericht?
Het beschrijft onderzoek dat een verband vindt tussen het dagelijks drinken van één tot drie glazen melk en een afname van hart- en vaatziekten. Per glas zou dit de kans met zo'n 6 procent verminderen.
En dat is gebaseerd op?
Het originele onderzoek van de leerstoelgroep Humane voeding is onomstreden. Het gaat hierbij om een zogeheten meta-analyse; hierin verzamelen onderzoekers alle relevante publicaties om tot een zo betrouwbaar mogelijk antwoord te komen. In dit geval vond onderzoekster Sabita Soedamah-Muthu in 5000 papers, 17 relevante en goede experimenten. Op basis daarvan vond ze voor melkconsumptie geen significant verband met beroertes, voortijdig sterven hartinfarcten. Wel was er dus een verband met hart- en vaatziekten in het algemeen.
Waarom dan al die ophef?
Boven het persbericht verscheen de kop: 'Joris Driepinter had toch gelijk'. Dit refereert aan een oud reclamefiguurtje van de melkindustrie. Deze Joris adviseerde ons elke dag drie 'pinten' melk te drinken. Door deze kop maakte de universiteit zich tot reclamebureau, vond de stichting Wakker Dier. Zij gebruikten het om een proefproces bij de Reclame Code Commissie (zie het interview met Sjoerd van de Wouw). Een rel was geboren.
En is er ook kritiek op het inhoud van het bericht zelf?
Twee weken na Wakker Dier haalde de Amerikaanse voedingsonderzoeker Walter Willett in de Volkskrant uit naar het persbericht. Saillant, omdat Willett medeauteur is van de oorspronkelijk paper en eredoctor van Wageningen UR. Zijn kritiek: de onderzoekers vinden alleen een 'zwakke en een nauwelijks belangrijk te noemen relatie' tussen zuivel en hart- en vaatziekten. Ondertussen is er ook veel bewijs voor de schadelijke effecten van melk, zoals een link met prostaatkanker. Volgens Willett, al langer een criticus van zuivel, is dit een 'een verkeerde representatie'.
En wat heeft Resource hier mee te maken?
Het artikel over het originele onderzoek, inclusief de kop, is geschreven door een redacteur van Resource. Met onze toestemming verstuurt de wetenschapsvoorlichting onze artikelen soms als persbericht.

Re:ageer