Wetenschap - 23 augustus 2012

Het kwik in De Bilt overdrijft

De temperatuur die het KNMI meet in De Bilt is te hoog. Dat komt door de invloed van de stadswarmte van Utrecht.

Dat schrijven Wageningse onderzoekers (Meteorologie en luchtkwaliteit) in een artikel in het Nederlandse tijdschrift Meteorologica. De waargenomen temperatuurtrend over de afgelopen eeuw is volgens hun berekeningen 0,3 C te hoog. Oorzaak is de toegenomen verstedelijking. Het KNMI hanteert tot nu toe een drie keer kleinere correctie voor de nabijheid van de stad. Dat verstedelijking een flinke invloed heeft op het lokale klimaat wordt steeds duidelijker. Het warmte-eilandeffect is daarvan een sterk voorbeeld. Het verschil in temperatuur tussen stad en ommeland kan op piekmomenten zomaar vijf graden of zelfs meer zijn. Zomers en 's winters.
Opwarming
Ook bij de vaststelling van de opwarming van het klimaat heeft men last van de invloed van de stad. Eerdere schattingen kwamen voor De Bilt uit op een effect van een tiende graad. Dat cijfer was gebaseerd op vergelijkingen met andere weerstations. De Wageningers hebben de afwijking met een geavanceerd atmosferisch model berekend. 'Geinspireerd op wat Belgische wetenschappers voor het weerstation in Brussel (Ukkel) hebben gedaan', legt onderzoeker Gert-Jan Steeneveld uit. 'Die kwamen op een effect van 0,77-1,13 graden uit. Dat is heel veel.' Steeneveld zocht het uit met masterstudent Sytse Koopmans.
Landgebruik
Het gebruikte model rekent op basis van het landgebruik in 1900 en 2000 voor vier verschillende 7-daagse weersituaties de verwachte temperatuur uit. De verschillen tussen toen en nu zijn groot. Utrecht is vijf keer groter dan een eeuw geleden en telde ruim de helft minder inwoners. Vooral het landgebruik speelt een grote rol, legt Steeneveld uit. De bijdrage van de mens aan de warmtebalans verschilt nauwelijks. Weliswaar produceren we nu door elektriciteit, verwarming en vervoer veel meer warmte maar dat effect wordt (per vierkante meter) tenietgedaan doordat de mensen destijds veel dichter op elkaar woonden.
Corrigeren
De waargenomen klimaatreeks heeft volgens de Wageningse studie een trend die gemiddeld 0,3 C/eeuw te hoog is. Voor huis-tuin-en-keukengebruik is dat niet veel, maar voor klimaatonderzoek is het aanzienlijk. Het IPCC schat de opwarming van de aarde in de afgelopen eeuw op 0,74 graden. Maar dat globale gemiddelde hoeft volgens Steeneveld nu niet ineens op de helling. 'Onderzoek heeft aangetoond dat dat gemiddelde niet door urbanisatie is beïnvloed.' De Bilt daarentegen kan volgens hem niet om een nieuwe correctie heen. 'Als het model gelijk heeft, en de resutaten lijken robuust, dan moet het KNMI de temperatuurreeks meer corrigeren.'
Wageningen
Ook het voormalige weerstation van Meteorologie aan de Haarweg had last van de oprukkende bebouwing. Dat blijkt uit vergelijking van de metingen van de Haarweg met die van het nieuwe station de Veenkampen in het Binnenveld. Om het nieuwe station te 'ijken' is drie jaar lang dubbel gemeten. Bij oostenwind, als de wind eerst over Wageningen blaast, blijkt het op de Haarweg 0,6-0,8 graden warmer dan op de Veenkampen. Volgens Steeneveld is het gemiddelde verschil over alle windrichtingen 0,45 graden.

Re:ageer