Wetenschap - 25 april 2002

Het Debat: Wat wil de politiek van Wageningen?

Het Debat: Wat wil de politiek van Wageningen?

De rol van Wageningen UR in landbouw en samenleving

Wageningen UR heeft zich te lang uitsluitend gericht op de industri?le landbouw. Dat stelt de Raad voor het Landelijk Gebied in een advies aan de minister over de positie van Wageningen UR, dat 25 april uitkomt. Ging het vroeger in de landbouw om productie, effici?ntie en schaalvergroting, nu wil de maatschappij wat anders. Landbouw heeft naast het produceren van v??l voedsel, nu andere en nieuwe taken: het beheren van het platteland en veilig en milieuvriendelijk voedsel. Wageningen UR moet opener worden en meer luisteren naar maatschappij en boeren alvorens met oplossingen te komen, vindt de Raad voor het Landelijk Gebied.

(Kandidaat-)Kamerleden hebben felle en uiteenlopende meningen over de toekomst van Wageningen UR.

Pieter ter Veer, D66 en voorzitter van de vaste commissie landbouw: "Het advies van de Raad voor het Landelijk Gebied is totaal achterhaald. Ik kan me daar erg kwaad om maken. Het is mosterd na de maaltijd omdat de gebeden van de Raad al verhoord zijn voor ze er om vragen. Ze kunnen hun tijd beter aan wat anders besteden.

Wageningen UR heeft de bakens allang verzet. Het gaat allang niet meer om de industri?le landbouw, maar om de thema's die ook in de Wageningse kennisdagen centraal staan: integriteit van voedsel, ruimte voor groen en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Als raad van bestuur van Wageningen UR zou ik me belazerd voelen als het feest verstoord wordt door zo'n rapport. Ik voel me ook persoonlijk aangevallen omdat acht jaar paars ontkend wordt, waarin de landbouw een ommezwaai gemaakt heeft. Het mestprobleem is opgelost en de kramp is uit de intensieve veehouderij."

Marijke Vos, GroenLinks: "We kennen Ter Veer natuurlijk als de grote verdediger van Brinkhorst en ook van Wageningen. Maar ik ben het hartgrondig eens met het rapport. Wageningen heeft een kans gemist. Het heeft te weinig aangesloten bij actuele ontwikkelingen in de maatschappij. Wageningen had een visie moeten ontwikkelen op plattelandsontwikkeling, op beheer van het landelijk gebied. Of op de positie van de landbouw in internationaal verband, de rol van de WTO daarin. Wageningen zou een integrale benadering moeten hebben van de vragen rondom de kwaliteit van voedsel en de beleving daarvan door de consument. Zou moeten inzetten op hoe productie milieuvriendelijker kan.

Wageningen is doorgegaan op de industri?le toer en heeft nagelaten ook andere richtingen te onderzoeken dan alleen maar productie. Het zijn gemiste kansen die Wageningen duur zijn komen te staan. Studentenaantallen dalen en een van de redenen daarvoor is de gemiste aansluiting met de samenleving.

Natuurlijk heeft ook Wageningen wel door dat het anders moet en wordt er een omslag ingezet. Maar het is niet tijdig en het is niet genoeg. En in de nieuwe koers krijgt biotechnologie een belangrijke plaats, zonder de inbedding in de maatschappij."

Jan Geluk, VVD: "Ik ken het rapport nog niet en ga er nog niets over zeggen. Maar uit de briefing van de raad van bestuur van Wageningen UR vorige week begreep ik dat er een omslag naar duurzaamheid gemaakt wordt. De goede weg is ingeslagen, maar het duurt natuurlijk even voor je een tanker op koers hebt. Ik denk dat de voedselverwerking een belangrijk aandachtsveld is voor Wageningen, want daar zit het geld. Kennis en innovatie is de toekomst voor de landbouw en daar kan Wageningen aan bijdragen."

Ir Jeroen Dijsselbloem, PvdA: "Na mijn studie in Wageningen volg ik het nog maar op afstand. Maar ik heb me wel verbaasd over een aantal zaken in de reorganisatie. Wageningen had sneller en eerder de omslag naar de consument en weg van de primaire productie moeten maken. Consumentengedrag, voeding en gezondheid, transparantie van productie, dat zou topprioriteit moeten zijn. Maar ik ben niet pessimistisch. Wageningen trekt veel bedrijvigheid, kleine spin-offs, maar ook grote voedingsmiddelenconcerns als Numico en Nutreco. Voeding, gezondheid en biotechnologie, inclusief de beleving van dat alles door consumenten, dat is strategisch natuurlijk het meest interessant. Maar ook in de biologische landbouw moet Wageningen voorop lopen en dat is niet altijd gelukt."

Wien van den Brink, Lijst Pim Fortuyn: "Het is gezwam dat Wageningen iets met verbreding van de landbouw zou moeten. Het is leuk hoor, praten over verbreding, maar als er geen economische poot onder zit, wordt het niks. Wageningen heeft ??n taak en dat is zorgen dat je mede inhoud geeft aan een primaire landbouwsector die internationaal voorop blijft lopen. En die voedselproductie hoort thuis op het platteland bij goed geoutilleerde gezinsbedrijven. Als je dat kan inbedden in een mooi landschap dan is dat meegenomen, maar het geld komt eerst. Wageningen heeft de naam landbouw te grabbel gegooid door haar naam te veranderen van Landbouwuniversiteit in ? hoe zegt u? ? Wageningen Universiteit en Researchcentrum."

Theo Meijer, CDA: "Twee jaar geleden had ik het rapport van de Raad voor het Landelijk Gebied volmondig beaamd. Wageningen liep niet in dezelfde lijn mee met veranderingen in de landbouw en samenleving. Maar met de komst van Cees Veerman is een omslag ingezet en ik denk dat Aalt Dijkhuizen die lijn zal doortrekken. Wageningen wordt een groene universiteit: het ontwikkelt kennis voor alle functies van het groene gebied. Dat is ook de boodschap van het Europese landbouwbeleid: het gaat om m??r dan productie alleen. Daar hoort zeker bij dat gezocht wordt naar innovatie en mogelijkheden voor een verbrede landbouw. Maar van de andere kant moet ook kennis over effici?nte productie voor de export op peil gehouden worden."

Dick Stellingwerf, ChristenUnie: "Door het huidige landbouwbeleid is armoede ontstaan op het platteland. Een kwart van de boeren zit onder de armoedegrens. Dat is een voorbeeld van een probleem dat centraal zou moeten staan in Wageningen. Wageningen zet nu sterk in op biotechnologie en voedselveiligheid, want dat zijn onderwerpen die scoren, ook in termen van studentenaantallen. Maar daarnaast moet er een hernieuwde aandacht komen voor de boer en zijn omgeving. Rapporten van de Raad voor het Landelijk Gebied worden wel eens terzijde geschoven, maar dit zal een stevige discussie in de Kamer worden."

Joris Tielens

Tekening Henk van Ruitenbeek

'Wageningen UR heeft de bakens allang verzet'

'Gemiste kansen die Wageningen duur komen te staan'

Re:ageer