Wetenschap - 12 april 2001

Het Debat: Minder gesleep met levende dieren

Het Debat: Minder gesleep met levende dieren

'Als je niet meer wilt transporteren, moet je de veehouderij halveren'

Enorme aantallen dieren gaan op transport door Europa. Biggen gaan vanuit Nederland naar Spanje en Itali?, kalveren komen naar Nederland. Voor het welzijn van de dieren is dit niet optimaal en het vergroot de kans op besmetting met vreselijke ziektes als mond- en klauwzeer. Is dit gesleep echt nodig of zijn er alternatieven?

Piet Thijsse, voorzitter van de Nederlandse Bond van Handelaren in Vee: "Allereerst dit, als je kijkt hoe mond- en klauwzeer in Engeland is uitgebroken, is dat niet het gevolg van transport van dieren. Los daarvan, het lukt niet om alle dieren die op een bedrijf geboren worden daar ook af te mesten. Dat betekent dat je altijd dieren zult moeten vervoeren. In Nederland produceren we 3,5 miljoen biggen meer dan we mogen afmesten. Daarvoor moet je dus een andere bestemming zoeken. Dan zoek je eerst een bestemming in Belgi? en Duitsland en als je er dan nog meer kwijt moet, zoek je verder.

Het aantal kalveren is teruggelopen omdat de productie per koe omhoog is gegaan waardoor er minder melkkoeien zijn. Die probeer je uit Belgi? en Duitsland te halen en nog verder weg als er daar niet voldoende zijn.

Als je niet meer binnen Europa wilt transporteren, moet je de varkenssector inkrimpen en het aantal kalveren en schapen halveren. De melkveestapel kan blijven. Dan krijg je wellicht een gesloten systeem. Maar dan nog is er transport nodig van noord naar zuid binnen Nederland. Je blijft altijd aan de ene kant een tekort houden en aan de andere kant een teveel."

Dr. Jos? van Eijndhoven, directeur Rathenau Instituut en lid van de commissie Wijffels, die een langetermijnadvies over de toekomst van de veehouderij in Nederland moet uitbrengen aan minister Brinkhorst: "Wat er nu gebeurt, is iets wat niemand wil; slepen met dieren is inderdaad een punt van discussie. Maar kennelijk zijn de transportprijzen te laag om dat te veranderen. Ik vraag me af of dat h?t punt van discussie is. Ik wil de discussie verbreden naar de manier waarop de dieren gehuisvest worden en de omgang met de dieren. Er moet nagedacht worden over de toekomst van de veehouderij. Het is duidelijk dat de huidige veehouderij op vele manieren onder druk staat. Er is een grote afstand tussen hoe we denken dat dieren bestaan en hoe ze werkelijk bestaan.

Je kan discussi?ren of je niet beter kan slepen met vlees in plaats van met dieren. Gesleep met Parma-ham is ook niet alles uit het oogpunt van duurzaamheid. Er wordt gezegd dat benzine duur is, maar het verstookt ontzettend veel liters benzine om Parmaham heen en weer te krijgen. Bij een varkensflat, waarbij er alleen maar voer ingaat en vlees uitkomt, sleep je niet met levende dieren, maar of dat nou het toekomstbeeld is, is ook maar de vraag."

Dr. Bert Lambooij, ID-Lelystad: "Zolang er geld aan te verdienen is, worden er levende dieren getransporteerd. Je kan wel sperma en eicellen transporteren, maar men wil soms zien wat men gekocht heeft. Daar zit een stukje argwaan bij. Als het dier in Nederland geslacht wordt en het vlees dan vervoerd wordt, weet men niet wat ermee is gebeurd.

Je kan misschien zeggen dat gesleep met dieren niet mag, maar dat werkt niet. Je kan het wel moeilijker maken en daarmee economisch minder aantrekkelijk. Transport over lange afstand mag nu al alleen met goed kunstmatig geventileerde wagens en na zoveel uur moeten de dieren uitgelaten en gedrenkt worden.

Een andere structuur van de veehouderij werkt niet zolang wij heel goede biggen hebben en Hongarije niet. Eendagskuikens gaan de hele wereld over, niet alleen vanuit Nederland maar ook vanuit Canada naar het Midden-Oosten. Ze hebben daar niet de infrastructuur om op grote schaal zelf eendagskuikens te produceren. Je ziet wel dat andere landen die opbouwen, zoals Frankrijk in het verleden en nu ook Spanje met de biggen. Je kan ook wel proberen de infrastructuur in andere landen op te zetten, maar Nederland heeft een enorme voorsprong in de landbouw. Al wordt dat wel minder. Een jaar of zes geleden exporteerde Nederland vijf tot zes miljoen varkens, nu de helft. Denemarken gaat bijvoorbeeld steeds meer naar Duitsland exporteren. Misschien krijg je dat Nederland niet meer exporteert, maar dan doen andere landen dat."

Prof. dr. ir. Ariena van Bruggen, hoogleraar Biologische bedrijfssystemen: "In principe is de biologische landbouw een alternatief voor gesleep met dieren. De ide?le biologische boeren, de oorspronkelijke, hebben als uitgangspunt om zoveel mogelijk lokaal te produceren. Maar dat principe is nu losgelaten. Ik heb gehoord van Albert Heijn, dat het biologische varkensvlees voor een groot gedeelte uit Argentini? komt. De varkens lopen daar allemaal buiten, waardoor het vlees veel goedkoper is."

Dr. ir. Ab Groen, leerstoelgroep Fokkerij en genetica: "Ik denk wel dat het anders kan. Productielandbouw vindt over twintig, dertig jaar plaats in clusters, die ver weg liggen van steden. Deze clusters zijn optimaal ingericht voor de bulkproductie. Productie, slacht en voerwinning vinden plaats binnen zo'n cluster. Levende dieren komen deze gebieden niet in of uit. Dit is het extreme plaatje, maar het gaat wel die kant op."

Leonore Noorduyn

Tekening Henk van Ruitenbeek

'Je kan hooguit het transport onaantrekkelijk maken, maar niet verbieden'

'Een andere structuur van de veehouderij werkt niet zolang wij heel goede biggen hebben en Hongarije niet'

Re:ageer