Wetenschap - 8 maart 2001

Het Debat: Koeien doden om vleesprijs op te drijven

Het Debat: Koeien doden om vleesprijs op te drijven

'Runderen zijn geen rotte tomaten die je doordraait'

De beelden van het doden van vele koeien, schapen en herten gaan de wereld over. In Engeland kleurt de lucht oranje van de gloed van alle vuren. In Nederland is het mond-en-klauwzeervirus nog niet aangetroffen. Toch zijn ook hier al dieren vernietigd. Daarbovenop moeten miljoenen koeien vernietigd worden om de prijs van het vlees omhoog te brengen. Is dat echt nodig, is er geen alternatief voor dit doden van talloze, waarschijnlijk gezonde, dieren?

Dick Stellingwerf, Tweede Kamerlid ChristenUnie: "Een fokverbod is een veel betere oplossing dan 1,7 miljoen runderen vernietigen. Doden om te vernietigen is ethisch onaanvaardbaar. We moeten oppassen voor paniekreacties. In het verleden is er vaker een terugval geweest in prijs en na verloop van tijd herstelde die zich weer. Met een fokverbod kan je later nog alle kanten op als de prijs zich over een paar jaar weer herstelt. Blijft het slecht, dan kan je altijd nog inkrimpen. We zitten nu in een volstrekt onnatuurlijke situatie die om bijzondere oplossingen vraagt. Daarom is rundvee niet te vergelijken met tomaten of aardappelen. Het is goed om de prijs omhoog te helpen. We betalen toch al veel te weinig voor onze eerste levensbehoeften, terwijl de consument helemaal niet gevraagd heeft om een lagere prijs."

Prof. dr. ir. Ruud Huirne, leerstoelgroep Agrarische bedrijfseconomie, Wageningen Universiteit: "Je hebt twee problemen. Op korte termijn is de vraag ingestort en is er een groot overschot. Maar je hebt op korte termijn niets om op het aanbod in te spelen. Op lange termijn schat men in dat de vraag naar rundvlees laag blijft. Daarom wil men op lange termijn gaan opkopen en vernietigen. Dat vind ik een slechte en ethisch onverantwoorde maatregel. Zoiets moet je niet zoeken in opkoop. Je moet het aan de markt overlaten zodat je de effici?ntste bedrijven overhoudt. Dat levert wel een koude sanering op, ja. Maar in de tuinbouw werkt het ook zo. Door de Wasserbomben zijn de tuinders creatief geworden en zijn ze in de trostomaten gegaan. Het draait nu hartstikke goed.

Als je nu het aanbod gaat beperken, bijvoorbeeld met later insemineren, ben je ??n ? anderhalf jaar verder voordat het effectief is. Bovendien ga je dan op de stoel van de boer zitten en die wil natuurlijk weer een schadeloosstelling krijgen.

Voor de korte termijn vind ik het moeilijk. Ik zou opkoop en vernietiging best kunnen begrijpen als het gaat om een eenmalige vernietiging. Al weet ik niet zeker of het ethisch kan. Het moet zeker geen routine worden. Ik vind het nog een veel slechter idee om het vlees als voedselhulp in de Derde Wereld te dumpen. Dat is een walgelijk idee. Een ander alternatief is nog het vlees opslaan in vrieshuizen, maar als de vraag blijvend laag is, zoals marktkundigen voorspellen, kan je het na vijf jaar alsnog vernietigen."

Elly von Jessen, Dierenbescherming: "De genomen maatregelen rondom MKZ kan ik nog wel steunen. Het is zo'n agressief virus dat je niet voorzichtig genoeg kunt zijn. Maar bij BSE is dat heel anders. We hebben wel de verplichting om goed voor de dieren te zorgen. Als je die helemaal voor niks houdt, alleen maar om ze te laten doden, dan hebben ze helemaal geen eigenwaarde meer. Wij vergelijken het wel met tomaten die je doordraait. Het is ook erg dat dat met tomaten gebeurt, maar runderen zijn geen rotte tomaten die je doordraait als je er even te veel van hebt. Je moet er structureel naar kijken. Als je zegt: we gaan even het overschot wegwerken, dan lijkt het te gaan om een kleinigheid. Als er weer iets gebeurt en je weer overschotten hebt, ga je weer doordraaien. Dat is al vaker gedaan.

Wat me ook opvalt, is dat het in de stukken niet meer om dieren gaat maar over kilo's. Er wordt alles aan gedaan om te laten zien dat het om dode producten gaat in plaats van om levende dieren."

Prof. dr. Jos Verheijden, hoogleraar varkensgezondheidszorg Faculteit Diergeneeskunde, Utrecht: "Als het gaat om de gezondheidszorg dan heeft ruimen consequenties voor een beperkt aantal dieren om andere dieren te sparen. Daarmee voorkom je dat heel veel dieren gaan lijden. Dieren die op het oog gezond zijn maar al wel ziek, vormen een gevaar voor risicovermeerdering. Bij de varkenspest zijn miljoenen varkens vernietigd. Dat aantal was beslist veel lager geweest als direct begonnen was met preventief ruimen. Bij BSE wordt het voercohort en het geboortecohort geruimd omdat je weet dat daar risico aan zit. Maar koeien doden om de prijs op peil te brengen, is vanuit de gezondheidszorg nonsens. Afkappen van het leven is een daad waar je goed over na moet denken."

Drs. Ynte van Dam, leerstoelgroep Marktkunde en consumentengedrag, Wageningen Universiteit: "De trend dat er minder vlees wordt gekocht, is er al tien jaar. Dat gaat zo rustig, dat wordt wel binnen de productie opgevangen. Daarvoor is het niet nodig paniekvoetbal te spelen en massaal koeien te ruimen. Marktkundig is dat volstrekte lariekoek. Dat er nu een overproductie is, is een tijdelijke dip in de vraag. Het is niet zo dat de consument massaal minder vlees wil, dat is onzin. De consument wil veilig voedsel. Als het aanbod dat niet kan garanderen, heeft het aanbod een probleem. Opkopen om de prijs op te drijven: de consument zit er echt niet op te wachten dat de prijs van rundvlees verdubbeld wordt zodat hij weer minder gaat eten. Zo kun je achteraf mooi zeggen, zie je wel, we hadden gelijk."

'Marktkundig is het volstrekte lariekoek'

'Doden om te vernietigen is ethisch onaanvaardbaar'

Re:ageer