Wetenschap - 12 april 2001

Herstelde Romeinse Rijn kan veel water bergen

Herstelde Romeinse Rijn kan veel water bergen

Onderzoekers van Alterra onderzoeken in de Overbetuwe hoe met het uitgraven van de Rijnloop uit de Romeinse tijd, de Romeinse Rijn, water kan worden geborgen. Het herstel van cultuurhistorische watersystemen kan leiden tot de versterking van het Betuwse cultuurlandschap.

De onderzoekers drs. Sabine van Rooij, dr. Bas Pedroli en ir. Veroniek Bezemer van Alterra werken aan een project waarin gekeken wordt hoe in het stroomgebied van de Rijn en Waal tussen Lobith en Gorinchem water kan worden geborgen zonder aantasting van het Betuwse cultuurlandschap. Veldbodemkundige John Mulder is gevraagd om kaarten te maken van het plan en voor zijn kartografische en cultuurhistorische kennis van het gebied.

Pollenonderzoek toont aan dat de Romeinse Rijn van de eerste tot de negende eeuw water voerde. De rivier sneed iets ten noordoosten van Doornenburg de Betuwe in en splitste zich ten oosten van Elst in een tak zuidwaarts richting Waal en een tak die net oostelijk van Driel op de Nederrijn afwaterde.

Toen de Romeinen in 47 na Christus de Rijn als grens bekrachtigden, en er veel castella langs bouwden, nam de bevolkingsdruk toe evenals de ontbossing bovenstrooms voor de bouw en de verwarming van de Romeinse thermen. Hierdoor steeg het waterpeil van de Rijn en de Waal, wat ertoe leidde dat de Romeinen regelmatig natte voeten haalden. Na de Romeinen werden dwarskades of zijdwenden aangelegd ten oosten van nederzettingen om overtollig water als gevolg van overstromingen en kwel naar kleikommen te leiden. Toen rond 1300 de ring van rivierdijken rondom de Betuwe compleet was, en tegelijkertijd de Linge was gegraven als afwateringskanaal, verloren de dwarskades die functie.

Met het uitgraven van de Romeinse Rijn krijgen de dwarskades hun oorspronkelijke functie terug en krijgt de Rijn zijn oorspronkelijke loop terug. Samen kunnen de in ere herstelde dwarskades en Rijnloop volgens de Alterra-onderzoekers uitstekend dienen als een waterbergend afwateringssysteem, waarbij in geval van hoog water, water naar lager gelegen kleikommen geleid wordt. Door het afgraven van de klei kan er nog meer water geborgen worden. | M.W.

Re:ageer