Wetenschap - 24 april 2008

Help, het zwijn is los!

In Duitsland lopen wilde zwijnen vrij rond. Maar of het in Nederland ook zo ver komt, is zeer de vraag. Het onderwerp leidde tot verhitte discussies tijdens het symposium ‘Wilde Zwijnen in Nederland: zero tolerance of weren en beheren?’, op vrijdag 17 november in het WICC te Wageningen.

Het wilde zwijn rukt op in Nederland, en waagt zich ook steeds vaker buiten de omheinde natuurgebieden
Buiten de omheinde natuurgebieden hanteert de Nederlandse overheid een zogenaamd nulstandbeleid. Zodra wilde zwijnen zich buiten de hekken begeven, mogen jagers ze afschieten. Maar het wilde zwijn rukt op en jagers zijn niet in staat de populatie op peil te houden. Zelfs niet binnen de hekken. Dit pleit voor het herzien van het nulstandbeleid. ‘Met de huidige populatiegroei moeten politici accepteren dat wilde zwijnen steeds vaker buiten de natuurlijke gebieden aanwezig zullen zijn’, zegt onderzoeker dr. Geert Groot Bruinderink van Alterra.
Dat jagers er niet in slagen voldoende wilde zwijnen per jaar af te schieten, ligt overigens niet aan de inzet van deze wildbeheerders. Dat zeggen zowel de wildbeheerders zelf, als boeren en natuurbeheerders. De jagers willen wel schieten, maar hebben hier weinig mogelijkheden toe. Veel efficiënte vormen van jacht zijn verboden. Maar zelfs als de jagers meer vrijheid krijgen, is het niet mogelijk om alle loslopende zwijnen te doden, zegt dr. Sip van Wieren, onderzoeker bij de Resource Ecology Group van Wageningen Universiteit. ‘Wilde zwijnen zullen blijven komen. Een nulstand is onmogelijk.’
De wetenschappers konden Rob Messelink van het ministerie van LNV echter niet overtuigen. Loslopende wilde zwijnen kunnen ziektes verspreiden onder gedomesticeerde varkens, zegt hij. Dat risico wil het ministerie niet lopen. Prof. Mart de Jong, hoogleraar Kwantitatieve veterinaire epidemiologie aan Wageningen Universiteit, nuanceerde dat beeld enigszins. ‘De kans dat zwijnen ziektes overbrengen op vleesvarkens is erg klein. Want dat kan alleen via de verwerking van zwijnenresten in veevoer of door direct contact tussen de dieren. Maar dat eerste mag niet, en varkens in de Nederlandse varkenshouderij staan nauwelijks meer buiten.’
Ook boeren zijn tegen de uitbreiding van het leefgebied van wilde zwijnen. ‘Wij ondervinden nu al veel schade, maar krijgen die nauwelijks vergoed’, zegt Bert Vergoossen van de Limburgse Land- en tuinbouwbond. De boeren moeten kunnen aantonen dat zij alles hebben gedaan om de schade te voorkomen. ‘Maar waarom, als er volgens de wet geen wilde zwijnen los horen te lopen?’, vraagt Vergoossen zich af. Pas als het Faunafonds, verantwoordelijk voor de uitkering van schadevergoedingen, de criteria versoepelt, zijn volgens Vergoossen de boeren bereid na te denken over loslopende zwijnen.

Re:ageer