Wetenschap - 2 november 2006

Heideschaap graast heide diverser

Er is een trend in het natuurbeheer om meer gebruik te maken van oude landbouwmethoden. Zo zet Staatsbosbeheer in de Brabantse Kempen heideschapen in voor het begrazen van de hei. En dat past bij de visie Boeren voor Natuur van Alterra en het LEI, bleek tijdens een congres over het Kempische heideschaap.

De heidevelden in de Kempen zijn het gevolg van landbouwkundig beheer. 'Het Kempische heideschaap hoort bij de biodiversiteit van de heide, net als het gentiaanblauwtje en het korhoen', zei voorzitter Loek Hilgers van de vereniging Stamboek Het Kempische Heideschaap dan ook op vrijdag 20 november tijdens het symposium over het oude schapenras. 'De podzolbodem die zo kenmerkend is voor de heide, is ontstaan na duizenden jaren beheer.'
Nu gebruikt Staatsbosbeheer de herder met zijn schapenkuddes om de natuur te beheren. Het gebruiken van oude landbouwsystemen, die meer zijn gericht op een integraal en gemengd bedrijf en daarmee op een combinatie van natuurbeheer en landbouw, past volgens ing. Raymond Schrijver van het LEI bij de visie Boeren voor Natuur, waarmee het LEI en Alterra boeren willen stimuleren om landbouw met natuurbeheer te combineren.
En er blijken overeenkomsten. Ecoloog drs. Jan Jansen liet zien dat heideboeren in het Portugese Serra da Estrella net als bij Boeren voor Natuur een gesloten mineralenbalans hadden. Het tien procent areaal aan akkers werd bemest met materiaal uit de resterende negentig procent areaal aan heidevelden, waarop ook de schapen graasden. Voor Schrijver interessant, want zulke oude systemen staan ook in Portugal onder druk, en Boeren voor Natuur zou in de toekomst een bijdrage kunnen leveren aan het behoud daarvan.
De omslag in het natuurbeheer van perceelsbeheer naar slimme bedrijfssystemen zorgt ervoor dat de heide diverser wordt. In Portugal groeien er op droge graslanden allerlei soorten die in Nederland bedreigd zijn, maar ook op de Kempische heidevelden blijken kleine roggeakkertjes en begrazing met Kempische heideschapen te zorgen voor een grotere biodiversiteit.
Het is nog wel zoeken naar een economische basis voor zulk beheer. Schrijver zoekt het in een combinatie van inkomsten uit natuurbeheer, de verkoop van vlees en recreatie.

Re:ageer