Wetenschap - 1 januari 1970

Hakhout- pest- en koebosjes onder druk

Hakhout- pest- en koebosjes onder druk

Hakhout- pest- en koebosjes onder druk


Nederland heeft een open landschap van akkers en weiden met veel kleine
plukken met bos en struikgewas. Die 'kleine bosjes' staan kwalitatief onder
druk, vertelt bosecoloog ing Ad van Hees van Alterra, terwijl de bosjes
goed gebruikt kunnen worden als stepping stones binnen ecologische
netwerken, zoals de Ecologische Hoofdstructuur.
Van Hees schreef met vijf andere specialisten van Alterra een eerste
inventarisatie van de geschiedenis, de waarde en het beheer van kleine
bossen. ,,De kleine bossen staan onder druk, omdat weinig mensen weten wat
ze ermee moeten doen'', vertelt Van Hees. ,,Veel bosjes zijn traditioneel
het eigendom van boeren, maar ze hebben vaak geen functie meer in het
bedrijf. Via overerving komt bovendien een groot aantal bosjes in het
eigendom van mensen uit stedelijke milieus. Bossen in de Achterhoek zijn
van mensen uit Amsterdam. Die mensen hebben helemaal geen band meer met die
bossen.''
Veel kleine bossen waren vroeger hakhout. Je had verschillende
geriefhoutbossen - koebossen ter beschutting van het vee tijdens het
melken, pestbosjes of miltvuurbosjes als beschutte begraafplaatsen van ziek
vee, en bollenbosjes waar de boer bollen van bijvoorbeeld sneeuwklokjes
kweekte - die het boerenbedrijf veel hout leverden voor bijvoorbeeld palen,
stelen, bonenstaken, klompen en brandhout. Daarnaast had je hakhoutbosjes
voor productiehout en het kooibos rond de eendenkooien. Ook het opgaand bos
en de bossen tussen het agrarisch gebied en de opgaande bossen - het
middenbos - bestonden vaak uit kleine bosjes.
De cultuurhistorische onderverdeling en de geografische verspreiding die de
Alterra-onderzoekers beschrijven, maken het volgens Van Hees voor eigenaars
makkelijk om te herkennen welk soort bos ze nu eigenlijk in handen hebben.
Dat maakt ook duidelijk welke ecologische kwaliteiten het bos heeft en hoe
het bos beheerd moet worden. Daarbij leggen de onderzoekers veel nadruk op
het bos in het bredere kader van landschap en ecologie. ,,De individuele
eigenaar ziet alleen zijn eigen bosje'', aldus Van Hees. ,,De ecologische
potentie zit vaak in het bos als onderdeel van de ecologische structuur,
als stepping stone bijvoorbeeld.'' Met het rapport onder de arm wil Van
Hees nu op zoek naar een financier en uitgever voor een publieksboek over
kleine bosjes. | M.W.

Fotobijschrift:
Kleine bosjes spelen een belangrijke rol als stapstenen in ecologische
netwerken. | foto Guy Ackermans

Re:ageer