Wetenschap - 16 oktober 2009

Grunberg: Sjoemelen met genen mag best

Er is niks mis met het genetisch knutselen aan mens, plant of dier. Dat betoogde gastschrijver Arnon Grunberg tijdens de slotlezing van zijn gastschrijverschap in Wageningen.

Arnon Grunberg: de mens is zwak, maar niet slecht
Voortplanten is een genetische loterij. En moreel gezien is er weinig op tegen om die loterij een klein beetje naar eigen hand te zetten, vindt Grunberg. De schrijver veegde in een indrukwekkend essay de vloer aan met 'brodeloze dominees vermomd als politicus en cabaretier' die ons vermanend toespreken over wat wel of niet kan, mag of fatsoenlijk is.
Oproep
Grunberg ziet voortplanting als een frivole dwaasheid. Een kansspel waarbij wij zowel speler als inzet zijn. Een kaartspel, waarbij we in toenemende mate invloed kunnen hebben op de hand met kaarten die we krijgen. Wat is daar op tegen, vindt Grunberg. 'Ingrijpen in de genetisch loterij betekent niet de loterij zelf totaal om zeep helpen. We moeten niet bij voorbaat pogingen om het kansspel iets minder op een kansspel te laten lijken afdoen als immoreel.'
Wat is er fundamenteel op tegen om kinderen te willen die goed kunnen tennissen of kinderen die kunnen zien in het donker? Eigenlijk niet veel, vindt Grunberg. 'De mens is in staat om diversiteit te tolereren en begrijpen.' Sterker nog, Grunberg roept op om te manipuleren. Om de 'open plaats van de goden in te nemen'. Vrij vertaald: Wageningers knutsel gerust verder en 'beat the dealer'.
Optimistisch
Grunberg houdt er een tamelijk optimistisch beeld op na over het moreel besef van de mens. 'De mens is niet per definitie bij voorbaat geneigd tot onverantwoordelijk gedrag. Ik betwijfel of toename van de keuzemogelijkheden leidt tot een op hol geslagen mensheid.' Zouden veel ouders hun kinderen volstoppen met groeihormonen als die kinderen daardoor langer worden? Grunberg gelooft er niks van. 'De morele verantwoordelijkheid van ouders wordt onderschat.'
Rector magnificus Martin Kropff was zicht- en hoorbaar in zijn nopjes met de boodschap van Grunberg. De avond had nog een tweede boodschap voor hem in petto, toen hij de tien studenten van Grunberg op het podium ondervroeg. Eén van hen wees Kropff fijntjes op de lacune in het Wageningse onderwijs op filosofisch en ethisch gebied. En als er dan een groot schrijver komt, trekt-ie maar tien studenten. 

Re:ageer