Wetenschap - 30 april 2020

Grote beurs om microbiële gemeenschappen te onderzoeken 

tekst:
Albert Sikkema

NWO investeert samen met WUR en TU Delft 24.8 miljoen euro in apparatuur om complete microbiële gemeenschappen te onderzoeken. Onderzoeksleider Hauke Smidt hoopt zo samen met collega’s uit Wageningen en Delft nieuwe micro-organismen en omzettingen te vinden.

De indieners Alette Langenhoff, Peter Schaap, Robbert Kleerebezem (Delft), en Hauke Smidt. ©Sven Menschel

Kaas krijgt zijn unieke smaak omdat heel veel verschillende melkzuurbacteriën een rol spelen bij de omzetting van melk naar kaas. Zo zie je vaker dat micro-organismen samenwerken, niet alleen bij de fermentatie van voedsel, maar ook bij de vertering van ons voedsel in onze darmen en de reiniging van afvalwater. Hauke Smidt, persoonlijk hoogleraar Microbiologie, wil die gemeenschappen van micro-organismen bestuderen. Daarbij hoopt hij ook nieuwe nuttige micro-organismen te vinden, want van 99 procent weten we de werking nog niet. 

Bioreactoren

NWO steekt nu 14,5 miljoen euro in het onderzoeksproject UNLOCK dat deze microbiële gemeenschappen gaat bestuderen. NWO steekt in dit geval geen geld in onderzoek, maar in apparatuur. Het geld wordt vooral besteed aan geautomatiseerde bioreactoren en apparatuur om DNA, RNA, eiwitten en metabolieten uit mengcultures te analyseren. Hiermee kan worden onderzocht wat de rol van verschillende micro-organismen in deze mengcultures is en hoe ze samenwerken. ‘De natuur beschikt over een enorme diversiteit aan micro-organismen die we met de nieuw te bouwen infrastructuur op efficiënte wijze in hun natuurlijke omgeving kunnen onderzoeken’, stelt Smidt.   

Darmbacteriën

De deelnemers aan UNLOCK gaan met de apparatuur een breed spectrum aan onderwerpen bestuderen. Zo is de onderzoeksgroep van Smidt op zoek naar de beste samenstelling van darmbacteriën in mens en dier om gezondheid te bevorderen en ziektes te voorkomen. De Wageningse milieutechnologen kijken hoe ze complexe waterverontreinigingen met bijvoorbeeld geneesmiddelen of pesticides kunnen reinigen met behulp van een combinatie aan micro-organismen. En de Delftse partners in UNLOCK richten zich onder meer op het gebruik van micro-organismen om grondstoffen terug te winnen uit afvalstromen. De infrastructuur wordt ook opengesteld voor andere universiteiten, onderzoeksinstituten en bedrijven.