Wetenschap - 9 mei 2017

Groot onderzoek naar gezonde voedselsystemen

tekst:
Albert Sikkema

De Wageningse voedingsonderzoeker Inge Brouwer krijgt de leiding over een onderzoeksprogramma van 24 miljoen dollar voor de analyse van voedselsystemen voor gezonde diëten in Afrika en Azië.

<voedselmarkt in Bangladesh, foto: Shutterstock>

Het onderzoek maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Agriculture for Nutrition and Health (A4NH) van de internationale instituten voor landbouwkundig onderzoek, CGIAR.

Wie het over voeding heeft in landen als Ethiopië, Nigeria, Bangladesh en Vietnam, kijkt meestal of er voldoende graan, rijst of mais beschikbaar is voor de bevolking. De kwaliteit en voedingswaarde van dat voedsel is vaak een ondergeschoven kindje. Maar daar gaat verandering in komen via een grootschalig onderzoek van Inge Brouwer met internationale onderzoeksinstituten. Dit project stelt niet de landbouw in ontwikkelingslanden centraal, maar de consumenten. Die moeten een gevarieerd en gezond dieet krijgen, zodat ondervoeding, gebrek aan vitaminen en mineralen en obesitas worden uitgebannen. Aan de hand van gezonde diëten wil het project de voedselsystemen in deze landen hervormen.

Diagnose
De onderzoekers gaan eerst een diagnose maken van de bestaande diëten in de vier genoemde landen. Daaruit moet blijken of het dieet te eenzijdig is of te veel ongezonde elementen bevat zoals suiker, zout, frisdrank en processed food. Om dat om te buigen naar een gevarieerd en gezond dieet, gaat Brouwer een healthy eating index opstellen. ‘Een soort Schijf van Vijf, om consumenten te informeren hoe ze gezond kunnen eten en de overheid aan te zetten tot gezondheidsbeleid’, licht ze toe.

Groenten
De dieet-scans moeten nog plaatsvinden, maar Brouwer weet nu al dat de bevolking in de vier landen te weinig groenten en fruit eet. ‘Dat wordt ook te weinig geproduceerd, dus de productie van groenten en fruit moet omhoog in deze landen. Verder moeten wij de problemen in de voedselketen oplossen, zoals de voedselverspilling en distributie, maar ook consumenten verleiden om meer groenten en fruit te eten.’

Verbanden
Dit dieet-project vergt een integrale kijk op het voedselsysteem in een land, vertelt Brouwer. ‘Er ligt niet één product op je bord, je maaltijd is de resultante van een complex voedselsysteem. Daarom moeten we de voedselsystemen doorgronden en kijken naar de verbanden tussen boeren, handelaren, verwerkers en consumenten. De inwoners van Ibadan in Nigeria zijn zowel verbonden met lokale als internationale voedselsystemen. Daar kun je zelfs garnalen uit Vietnam kopen! We moeten de verbanden en afwegingen in zo’n voedselsysteem in kaart brengen voor we kunnen gaan sturen op een gezonder dieet.’

Projecten
Voor het onderzoeksproject is 24 miljoen dollar beschikbaar. Vier miljoen per jaar gedurende zes jaar, waarvan de helft naar de WUR gaat voor coördinatie en onderzoek. Brouwer: ‘We knippen het onderzoek op in zo’n zestig projecten en beginnen het onderzoek met drie postdocs en drie promovendi.’ Ook wil ze studenten inzetten. ‘In Ethiopië is het voedselsysteem al beschreven in een eerste paper. Dat leidt tot 25 onderzoeksvragen. We kijken nu of Ethiopische en Wageningse studenten die kunnen helpen beantwoorden. We willen bijvoorbeeld dat ze voedsel gaan volgen in de keten, van het bord/de kom naar de boer.’  


Re:ageer