Wetenschap - 1 januari 1970

Griezelbacterie zit overal

Op het melkveebedrijf dat ir Marije Schouten onderzocht zat de gevaarlijke bacterie E. Coli O157 niet alleen in de koeien. De epidemiologe vond de soms dodelijke ziekteverwekker ook in de honden die rondliepen op het bedrijf, in een paar kippen en in een paard. ‘Hoe we deze bacterie kunnen uitbannen is nog niet duidelijk.’

De bacterie die Schouten onderzocht heeft voluit Escherichia coli O157. Het is een bacterie die pas in de jaren tachtig is beschreven en die sprekend lijkt op de E. coli’s die alle mensen bij zich hebben. Het verschil is echter dat de O157 ongewoon agressieve toxines aanmaakt die de darmwand beschadigen en bloederige diaree veroorzaken. In één op de tien besmettingsgevallen tast de bacterie de nieren aan. In dat geval kan besmetting leiden tot permanente schade aan de hersenen, en zelfs tot de dood. Vooral jonge kinderen zijn kwetsbaar voor de bacterie.
‘RIVM schat dat er jaarlijks enkele tientallen Nederlanders ernstig ziek worden door O157’, zegt Marije Schouten. ‘Omdat je hem vindt in melk, vlees en andere voedingsmiddelen die op de één of andere manier met koeienmest in aanraking komen, hebben we Nederlandse melkveebedrijven onderzocht.’
Bij tien procent van de melkveebedrijven komt de bacterie voor, en bij één van die bedrijven nam Schouten anderhalf jaar lang monsters. In Veterinary Microbiology beschrijft ze hoe de bacterie in de winter van het bedrijf verdwijnt, en in de zomer weer terugkeert. Volgens DNA-analyses gaat het gedeeltelijk om dezelfde populatie bacteriën. Waar ze vandaan komen heeft Schouten niet kunnen achterhalen. ‘Wel is nu duidelijk dat de gevaarlijke bacterie zich in meerdere diersoorten kan ophouden die rondlopen op een boerderij. Zo houdt hij zich waarschijnlijk in stand.’
Het viel trouwens op dat de beter producerende koeien vaker drager van de ziektekiem waren. Dat komt misschien omdat die zoveel energie aan hun melkproductie besteden dat hun immuunsysteem verzwakt. ‘Maar dat is speculatie’, zegt Schouten. / WK

Re:ageer