Wetenschap - 1 januari 1970

Griekse klei doet muren scheuren

Griekse klei doet muren scheuren

Griekse klei doet muren scheuren


Bentonietklei wordt op vele ernstig vervuilde locaties in Nederland
gebruikt in afdichtingslagen. Het doet zijn werk goed, blijkt uit onderzoek
van Alterra. Maar alleen in een mengsel met andere materialen, en erop
bouwen is onverstandig. Bentoniet zwelt sterk als het water opneemt. De
onstabiele ondergrond zal de muren doen scheuren.

Bentonietklei, dat voornamelijk in Griekenland en de Amerikaanse staat
Wyoming wordt gewonnen voorkomt dat regenwater naar beneden sijpelt. Bij
vervuilde locaties wordt hiermee voorkomen dat vervuilende stoffen worden
meegenomen naar het grondwater en vervolgens over grote afstanden
verspreid.
Ir. Dethmer Boels van Alterra heeft bentoniethoudende minerale
afdichtingslagen geïnspecteerd op stortplaatsen in Rotterdam, Soesterberg
en Almere. Op de stortplaatsen is een mengsel van bentonietklei, zand en
een polymeer gebruikt. ,,De afdichtingslaag is hier duidelijk onaangetast
gebleven. Ik verwacht dat het materiaal voor eeuwig meegaat.''
Maar dat betekent niet dat er van alles op gebouwd kan worden: ,,Op
plaatsen waar bentonietklei ondiep in de ondergrond voorkomt, vertonen
gebouwen scheuren. Dit zie je bijvoorbeeld in een woonwijk in Gdansk in
Polen. De gebouwen hebben daar een stalen korset gekregen. De scheuren
worden veroorzaakt doordat bentoniet sterk zwelt als het regenwater
opneemt.’’
Volgens Boels is het duidelijk dat bentoniethoudende afdichtingslagen niet
voldoen als ondergrond voor gebouwen of andere grote constructies..Ook is
niet elke beplanting geschikt: Duitse onderzoekers, die samenwerken met
Alterra hebben aangetoond dat bomen met hun wortels de bentonietklei
aantasten. De wortelgangen kunnen het regenwater doorlaten.
Het onderzoek van Alterra is gedaan in opdracht van het Interprovinciaal
Overleg. In 2001 was voor het eerst twijfel gerezen over de geschiktheid
van bentoniet als afdichtingslaag, op een locatie langs de A16 en de
Hogesnelheidslijn. Hier was bentoniet geplaatst op het zogeheten ‘avi-
bodemas’, de as van verbrand huishoudelijk afval dat wordt gebruikt als
ophogingsmateriaal. Uit onderzoek bleek toen dat het bentoniet binnen
enkele jaren water zou doorlaten. Het betrof hier echter een laag met
zuivere bentoniet; een mengsel van bentoniet, zand en een polymeer blijkt
beter geschikt. |
H.B.

Re:ageer