Wetenschap - 5 december 2002

Gratis afvalwater vervuilt grondwater in Jordanië

Gratis afvalwater vervuilt grondwater in Jordanië

Het gratis verstrekken van afvalwater aan Jordaanse boeren werkt overmatige irrigatie in de hand. Op termijn leidt dit tot vervuiling van grondwatervoorraden, die belangrijk zijn voor de industrie, zegt irrigatiespecialist dr. Mohammed Duqqah.

Jordani? moet zuinig zijn op haar grondwatervoorraden aangezien het land bijzonder weinig regen ontvangt. In veel gebieden valt er slechts 200 millimeter per jaar. De landbouw is daarom afhankelijk van afvalwater, maar ineffici?nt gebruik hiervan leidt alleen maar tot grotere problemen, stelt Duqqah. Hij heeft onder andere onderzoek gedaan in de Seil Al Zarqa-regio, een heuvelachtig gebied langs de Zarka-rivier, die vanuit de hoofdstad Amman naar de Jordaan stroomt. De omgeving van de Zarka-rivier is een van de dichtstbevolkte gebieden in Jordani?. Boeren hebben hier de beschikking over water dat vanuit de Zarka-rivier wordt aangevoerd via een uitgebreid leidingennetwerk. Het rivierwater is echter een mix van regenwater en industrieel en huishoudelijk afvalwater. In principe verbouwen de boeren geen gewassen die rauw worden gegeten om de gezondheidsrisico's te minimaliseren, maar toch moet het vervuilde water met terughoudendheid worden gebruikt, stelt Duqqah.

"Ik heb drie jaar lang een aantal boeren gevolgd om te zien hoe ze hun land irrigeren. Het grootste probleem is dat ze teveel water gebruiken. Omdat het gratis is, irrigeren ze hun land voor de zekerheid overvloedig, maar de gewassen hebben beduidend minder nodig. Het gevolg is wel dat het overschot aan water naar de dieper grondlagen zakt, en dit leidt tot vervuiling van het grondwater. Dit is een probleem voor de weinige industrie die Jordani? heeft, en die afhankelijk is van het grondwater."

Duqqah adviseert de boeren om in samenwerking met de regionale landbouwvoorlichtingsdiensten een nutri?nten- en watermanagementsysteem op te zetten. Met behulp van computermodellen en meetinstrumenten kan vrij eenvoudig de nutri?nten- en waterbehoefte van de gewassen in het veld bepaald worden, en is effici?ntere irrigatie mogelijk. Duqqah adviseert ook om drip-irrigatiesystemen te gebruiken, waarmee zowel verdamping als direct contact tussen de gewassen en het afvalwater wordt geminimaliseerd. | H.B.

Mohammed Duqqah promoveerde op 3 december bij prof. Eric Goewie, hoogleraar maatschappelijke aspecten van de biologische landbouw.

Re:ageer