Wetenschap - 1 januari 1970

Golfbanen kunnen natuur ruimte geven

Nederland telt meer dan 150 golfbanen, en elk jaar komen er zeven bij. Op die golfbanen is in principe genoeg ruimte over voor natuur, wandelaars en fietsers. Maar om die ruimte daarvoor geschikt te kunnen maken moeten beheerders meer kennis hebben van bijvoorbeeld ecologie, want het is maatwerk.

Ecoloog drs. Rob van Apeldoorn en recreatieonderzoekster Tineke de Boer van Alterra onderzochten het negen golfbanen in Nederland op de mogelijkheden voor natuur en recreatie. De meeste banen zijn tussen de veertig en zestig hectare groot, maar de holes, waarop de golfers hun balletjes slaan, beslaan slechts ongeveer de helft daarvan. Met de restruimte van enkele tientallen hectares valt, volgens de onderzoekers, veel te doen voor de natuur en de recreatie.
Maar er is geen eenduidig recept om natuur en recreatie op golfbanen een plek te geven. 'Het is maatwerk', stelt Van Apeldoorn. In sommige gevallen kan, door de golfbaan zo natuurlijk mogelijk aan te leggen, op een heel eenvoudige manier natuur ontwikkeld worden. Een beheerder kan bijvoorbeeld een waterpartij zo aanleggen dat die aantrekkelijk wordt voor amfibieën en insecten. 'Maar als je hoogwaardige natuur wilt, bijvoorbeeld binnen de Ecologische Hoofdstructuur, moet je al snel rekenen op een ruimtevraag van tien tot twintig hectare.'
Voor de recreant is het belangrijk dat golfbanen geen barrière in het landschap vormen, volgens De Boer. 'Vooral in drukkere gebieden, zoals de Randstad, moet je ervoor zorgen dat golfbanen voor fietsers en wandelaars toegankelijk en aantrekkelijk zijn', stelt ze. Golfbanen moeten in het landschap passen, anders maken ze inbreuk op de landschapsbeleving van de recreant. Een goed voorbeeld is, volgens De Boer, golfbaan Vrederust in de vlakke polder De Beemster. 'Die polder is werelderfgoed, en die baan is hartstikke open.'
Een kleine minderheid van de beheerders van golfbanen is al bezig om natuur en recreatie een plek te geven tussen de holes, stellen Van Apeldoorn en De Boer. De beheerders kunnen er veel goodwill mee kweken bij hun omgeving. Er is zelfs al een keurmerk voor golfbanen die natuur op hun baan ontwikkelen.
Toch lijkt het concept nog in de kinderschoenen te staan. De beheerders ontbeert het vaak aan kennis om natuur en recreatievoorzieningen aan te leggen en te beheren. Volgens de onderzoekers zou een cursus daar een oplossing voor zijn. Van Apeldoorn: 'Het is net als bij boeren. Daarvan verwachten we ook dat ze kennis hebben over bijvoorbeeld ecologie, en dat ze die meenemen in het beheer.' / MW

Re:ageer