Wetenschap - 23 januari 2018

‘Gmo-toelating naar lidstaten’

tekst:
Albert Sikkema

De Europese Unie moet de toelating van gmo-gewassen overlaten aan de lidstaten. Dat adviseert een groep wetenschappers, waaronder de Wageningse jurist Bernd van der Meulen.

©Shutterstock

Het Europese gmo-beleid zit muurvast. Voortdurend stelt Brussel beslissingen en adviezen over de risicoschatting en toelating van gmo-gewassen uit omdat de Europese landen verdeeld zijn over de gevaren en wenselijkheid van genetisch gemodificeerde gewassen. Om deze patstelling te doorbreken, moet de beslissing over toelating van gmo-gewassen door de nationale regeringen worden genomen, aldus een groep wetenschappers deze maand in Nature Biotechnology.

Veiligheid
‘Volgens ons voorstel blijft de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA de veiligheid van gmo-gewassen toetsen’, zegt medeauteur Bernd van der Meulen. ‘Als de EFSA op wetenschappelijke gronden vaststelt dat een gmo-gewas veilig is, kunnen de Europese lidstaten ieder voor zich bepalen of ze het gmo-gewas op hun grondgebied willen hebben.’

Nationalisatie
Dit voorstel betekent een nationalisatie van het gmo-beleid. Is de Europese Commissie daar wel aan toe? ‘De Commissie heeft al een stap in deze richting gezet met de opt out-regeling’, zegt Van der Meulen. In deze regeling kunnen lidstaten ervoor kiezen een door de EU toegelaten gmo-gewas niet toe te laten op hun grondgebied. ‘De gedachte achter deze regeling was dat lidstaten dan minder politiek zouden gaan stemmen over de veiligheid van genetische modificatie, maar die gedachte is niet uitgekomen. Het compleet gepolitiseerde toelatingssysteem werkt niet.’

Loskoppelen
Door de veiligheidsanalyse volledig los te koppelen van de politieke besluitvorming, kan de toelatingsprocedure op basis van wetenschap plaatsvinden. Het politieke oordeel over gmo’s – willen we ze wel of niet? – mag de Tweede Kamer dan doen. ‘Nu aanvaarden de tegenstanders van gmo’s de veiligheidsanalyse niet, omdat ze geen gmo’s willen. Daardoor komt de wetenschappelijke beoordeling van de veiligheid niet tot zijn recht’, zegt Van der Meulen.

Besluitvorming
De auteurs hopen met hun voorstel de besluitvorming over gmo’s in de EU vlot te trekken. De veertien ondertekenaars werken hoofdzakelijk in de plantenwetenschappen in landen als Zweden, Portugal, Slovenië, Denemarken, Italië, België, Duitsland en Polen. ‘Allemaal hebben ze verstand van de gmo-wetgeving van de EU maar vanuit verschillende disciplines’, zegt Van der Meulen, de enige jurist van de groep.

Doos van Pandora
Is zijn voorstel kansrijk in de EU? ‘Geen enkel voorstel in het gmo-dossier is kansrijk, je opent altijd een Doos van Pandora’, reageert Van der Meulen. ‘Maar de Europese Commissie zal ook inzien dat de huidige gmo-regeling niet duurzaam is. Er moet een aanpassing komen die recht doet aan de positie van alle partijen.’


Re:ageer