Wetenschap - 25 november 2009

Gezondheidslogo’s verwarren de consument

Het is niet bewezen dat gezondheidslogo's leiden tot gezonder aankoopkeuzes, betoogt Hans Dagevos van het LEI. Dagevos is redacteur van de begin deze maand gepubliceerde bundel ‘Gezondheidslogo’s op eten’, waarin diverse auteurs verslag doen van hun expedities door logoland.

gezondheidslogos.jpg
Gezondheidslogo's moeten de consument beter informeren om zo tot een gedragsverandering te komen, waardoor hij vaker voor gezonde producten kiest. Dat die logo's gerelativeerd moeten worden is duidelijk want ook op ongezonde producten zoals light chips, volgens voedingsdeskundigen nog altijd vet en tjokvol acrylamide, prijkt zo'n sticker. 'Het logo geeft slechts een indicatie over de relatieve gezondheid van een product binnen zijn categorie', legt Dagevos uit. 'Voor consumenten kan dit erg verwarrend zijn.' Eigenlijk moet je de logo's dus interpreteren als 'bij voorkeur'.
 
Overbodig
Het Gezonde Keuze Klavertje van Albert Heijn en het Ik Kies Bewust-logo van de gelijknamige stichting sieren op dit moment de producten in de schappen van de supermarkten. Per 1 januari 2011 moeten beide logo's van minister Klink plaatsmaken voor één nieuw gezondheidsembleem, om duidelijkheid voor de consument te scheppen. Daar zitten volgens Dagevos echter ook nadelen aan vast. 'Eén logo is niet zaligmakend', stelt hij. 'Meerdere logo's kunnen onderling concurreren en bedrijven motiveren producten nog gezonder te maken. Daarnaast kan een bedrijf zijn eigen logo inzetten bij de marketing en profilering van het product.'
 
Zo'n 70 % van de consumenten zegt dat het logo hun helpt een gezondere keuze te maken. Het is echter de vraag of zij zitten te wachten op een gezondheidslogo. De bundel haalt het jaarlijks onderzoek naar consumententrends van Deloitte aan, waaruit blijkt dat in 2008 slechts een kwart van de consumenten de logo's betrouwbaar vindt. Volgens 60 % zijn ze zelfs overbodig.
 
Ambitieus
Volgens Dagevos is de sterke groei van de logo's vooral ingegeven door aannames en niet door harde bewijzen voor hun effectiviteit. 'De doelstellingen van de logo's zijn ambitieus', stelt hij. 'Zo moeten ze niet alleen leiden tot een gezonder aankoopgedrag door consumenten, maar ook tot de ontwikkeling van gezondere producten en zelfs tot een verbeterde volksgezondheid. Dat is bijna niet te doen.' Dat neemt volgens Dagevos niet weg dat de levensmiddelenindustrie de kwaliteit van veel producten verbeterd heeft om aan de criteria te voldoen om een logo te mogen voeren. Zo zijn dankzij de logo's de ongezonde transvetten uit de meeste levensmiddelen nagenoeg verdwenen en ook de hoeveelheden zout en suiker zijn in veel producten sterk afgenomen.
 
Boek: Gezondheidslogo's op eten. Verkenningen rond hun recente opmars.
Redactie: Hans Dagevos & Ellen van Kleef.
Wageningen  Academic Publishers, 2009. ISBN: 978-90-8686-136-1

Re:ageer