Wetenschap - 20 december 2001

Gezond leven stelt aftakeling uit

Gezond leven stelt aftakeling uit

Mensen die veel bewegen en niet roken worden niet alleen ouder, maar worden ook gezond ouder. Ze voelen zich beter en kunnen langer voor zichzelf zorgen, omdat ze geen hulp nodig hebben met aankleden en wassen. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van ir Annemien Haveman-Nies. Zij berekende het effect van de leefstijl op sterfte en gezondheid.

"Van alle factoren die ik heb onderzocht wegen roken en lichaamsbeweging het zwaarst", zegt de promovenda. "Pas daarna komt voeding."

Haveman-Nies gebruikte gegevens van dertienhonderd Europese mannen en vrouwen, die allemaal zijn geboren tussen 1913 en 1918. Wageningse onderzoekers hebben die informatie verzameld in het Seneca-project. Haveman-Nies keek wat er in de jaren negentig, over een periode van tien jaar, met hen gebeurde.

Zo kon de onderzoeker berekenen dat rokende mannen bijvoorbeeld iets meer dan twee keer zo'n hoge sterftekans hadden als mannen die niet rookten. Mannen die lichamelijk veel actief waren, hadden anderhalf keer meer overlevingskansen dan mannen die weinig bewogen.

"Als je kijkt naar de effecten van roken, lichaamsbeweging en voeding tegelijkertijd, dan zijn de effecten groter", zegt de onderzoeker. "Vrouwen die het op alle drie facetten goed doen, hadden vier keer minder kans om te overlijden dan vrouwen die op alle punten een ongezonde levensstijl hadden.

Mensen die gezond leefden waren ook gezond ouder geworden, ontdekte de promovenda. "In de periode die ik onderzocht verslechterde in de hele groep de gezondheid. Bij de mensen die ongezond leefden verliep die verslechtering alleen sneller." Vooral niet-roken en lichaamsbeweging vertraagden het tempo van de achteruitgang.

De promovenda onderzocht daarnaast hoe belangrijk het eten tussen de maaltijden door voor de gezondheid was. "Ik vond verschillende snackpatronen. Je hebt de fruitsnackers, de zuivelsnackers en de matige snackers, een groep mensen die eigenlijk maar weinig tussen de maaltijden door eet, en tenslotte de koffie- en theedrinkers. Die drinken vooral tussen de maaltijden."

Toen Haveman-Nies keek naar wat de snacks toevoegden aan het dieet, bleek vooral het zuivelsnacken bij te dragen aan de gezondheid. "Ik heb puur gekeken naar de voedingswaarde van de snacks. En dan zie je dat vooral het zuivelsnacken iets positief toevoegt aan het dieet van mensen. Zuivelsnackers krijgen meer vitamine B2 en calcium binnen via hun tussendoortjes dan met hun maaltijden." | W.K.

Annemien Haveman-Nies promoveert op 19 december bij prof. Wija van Staveren, hoogleraar in de voeding van de oudere mens.

Re:ageer