Wetenschap - 23 maart 2016

‘Geschrokken van negatieve campagne tegen Vinkje’

tekst:
Koen Guiking

‘Weg met het Vinkje.’ Met die slogan voert de Consumenten sinds deze week campagne tegen het logo op voedingsmiddelen. ‘Ik ben geschrokken dat ze het zo negatief framen’, reageert hoogleraar Kees de Graaf, voorzitter van de wetenschappelijke commissie van het Vinkje.

Waarom zou het Vinkje moeten blijven?

Het systeem bestaat al tien jaar en werkt goed. Het wordt gedragen door grote spelers als Unilever, FrieslandCampina, de grote supermarkten, het Voedingscentrum en de Nederlandse Vereniging van Diëtisten. Het Vinkje is ook opgenomen in de Nederlandse warenwet. Bovendien wordt gebruik van het Vinkje dankzij het International Choices Programme in steeds meer andere landen verspreid. Vooral veel Aziatische landen haken nu aan.

Volgens de Consumentenbond is het logo verwarrend.

De Consumentenbond wil het Vinkje vervangen door het Britse stoplichtensysteem. Waar ik me aan stoor is dat ze dat doen door te zeggen: ‘Weg met het Vinkje’, hef de boel maar op. Het Vinkje heeft twee achilleshielen en juist die kwetsbare punten licht de Consumentenbond eruit. Ze framen het zo alsof er niks van het Vinkje zou deugen. Dat is natuurlijk niet waar. Alle logo’s hebben voor- en nadelen en er is altijd discussie over. Als je overstapt op een nieuw systeem dan moet je afwachten of dat weer zo goed gedragen wordt.

Wat zijn de zwakke punten van het Vinkje?

Ten eerste heb je een groen vinkje voor basisproducten uit de Schijf van Vijf en een blauw vinkje voor andere voedingsmiddelen, zoals snacks. Per categorie krijgen de beste producten een vinkje. Dat blijkt moeilijk uit te leggen. Het tweede zwakke punt is dat niet alle bedrijven meedoen. Nestlé, Coca Cola, Mars en Kraft doen bijvoorbeeld niet mee. Zo kan het zijn dat op cola light van Albert Heijn een blauw vinkje staat, maar op Coca Cola light niet.

Wat doet de wetenschappelijke commissie waar jij voorzitter van bent?

Wij stellen de criteria vast voor het verkrijgen van een Vinkje. Dat doen we voor zestien categorieën. Soepen en sauzen kun je bijvoorbeeld niet vergelijken met groenteconserven, vleeswaren of snacks. Binnen al die categorieën zijn criteria voor energiedichtheid, zout en verzadigd vetgehalte. Als bedrijven een nieuw product hebben, dan bieden ze dat aan bij de certificeringsorganisatie die het product langs de door ons aangeleverde meetlat legt. Nu er weer een nieuwe Schijf van Vijf is, moeten wij ook de criteria weer aanpassen. Daar zijn we de komende maanden dus mee bezig. Over het algemeen herzien we de criteria vervolgens eens in de vier jaar.

Lees ook: