Wetenschap - 1 januari 1970

Gentechvrije keten prima, maar wel met goede argumenten

Gentechvrije keten prima, maar wel met goede argumenten

Gentechvrije keten prima, maar wel met goede argumenten

Communicatie over biotechnologie moet beter

Vorige week besloot een aantal grote Europese supermarkten in hun huismerken geen ingrediënten afkomstig van transgene gewassen te gebruiken. Daarmee groeit de kans dat er in Europa naast de biologische en de gangbare landbouw ook een flinke zogeheten gentechvrije keten komt. Bedrijven en ook het Centrum voor Plantenveredelings- en Reproduktieonderzoek (CPRO-DLO) zullen zich hoe dan ook aanpassen aan de wensen van de consument


Wij juichen het ontstaan van een gentechvrije keten toe, want de consument moet keuzevrijheid hebben, zegt woordvoerder Eric Toussaint van het CPRO-DLO. Maar we betreuren de manier waarop in Engeland de discussie over biotechnologie is verlopen. Veel media speelden in op de emotie; de feiten zijn niet onderzocht.

Afgelopen week besloten een paar grote Europese supermarkten tot samenwerking bij het weigeren van producten met daarin ingrediënten afkomstig van transgene gewassen. Tot het consortium behoren volgens het Agrarisch Dagblad het Britse Sainsbury's en Marks & Spencer, het Franse Carrefour, Dalhaize (België), Migros (Zwitserland), Superquinn (Ierland) en Effelunga (Italië). De Nederlandse supermarkten doen niet mee aan de samenwerking. Zij hebben twee jaar geleden afgesproken wel genetisch gemodificeerd producten te verkopen, maar dat op het etiket te vermelden

Juist in Groot-Brittannië ligt biotechnologie momenteel gevoelig. De BSE-crisis heeft het wantrouwen tegenover de moderne technologie vergroot. En toen onlangs ook nog eens een onderzoeker naar buiten trad met de - volgens vele andere onderzoekers onterechte - mededeling dat zijn gemanipuleerde aardappelen ongezond bleken voor ratten, was er sprake van een ware issue rond genetische manipulatie

Die reden waarom nu de producten worden geweigerd, is niet goed, reageert Toussaint. Wij hebben behoorlijk wat onderzoek aan transgene gewassen gedaan en tot op heden geen aanleiding gevonden om ze onveilig te verklaren. Maar ook al probeer je het publiek en de pers goed over biotechnologie te informeren, aldus Toussaint, je kunt toch niet voorkomen dat discussies zo lopen als nu in Groot-Brittannië

Basenvolgorde

Het CPRO-DLO komt niet in de financiële problemen als er in Europa een flinke gentechvrije keten komt. Toussaint: We mogen best zeggen dat we voorop lopen in de biotechnologie. Maar daarom is Wageningen UR nog niet afhankelijk van de introductie van genetisch gemodificeerde producten. Het op een rijtje zetten van de basenvolgorde van DNA is bijvoorbeeld niet alleen interessant voor de gentechnologie. Je kunt er ook chemische analysetechnieken of merkertechnieken mee ontwikkelen voor zaadbedrijven die willen veredelen voor de biologische landbouw. Met de moderne merkertechnologie gaat immers ook de kruisingsveredeling sneller.

Zaadbedrijf Seminis Europa, dat in Wageningen een onderzoekstation heeft om transgene groenten te testen, is in Europa vooralsnog heel terughoudend met het ontwikkelen van transgene rassen, vertelt de woordvoerder. Alleen in Spanje en Engeland zijn, samen met biotechbedrijf Zeneca, tests gedaan met tomaten. De moedermaatschappij in Mexico laat haar Europese dochter vrij in haar beleid, ook al ontwikkelt ze zelf wel transgene groenten voor Noord- en Midden-Amerika. Seminis heeft een aantal zogeheten non-genverklaringen aan afnemers in Engeland moeten aanleveren; dat was geen probleem

De Suiker Unie in Breda bezint zich op haar strategie. Als herbicideresistente suikerbieten marktrijp zijn, wordt besloten of de nieuwe bieten worden geteeld, vooralsnog niet worden geteeld of dat er naast de nieuwe bieten een aparte, gentechvrije leverantie komt. Het kan nog alle kanten op, vertelt woordvoerder Marjolein Roggeveen. In ieder geval zal er veel aandacht zijn voor de communicatie met telers en consumenten

Voorlichtingskundige prof. dr Cees van Woerkum, wiens onderzoeksgroep de communicatie rond biotechnologie onderzoekt, is niet verbaasd dat nu een aantal Europese supermarkten gentechnologie afwijst. De supermarkten willen zich profileren als groen. Dat kunnen ze nu ook makkelijk want gangbare soja is niet duurder dan transgene soja, en het levert voor de consument ook geen duidelijke voordelen op.

De hoogleraar constateert dat het juist beoordelen van de voor- en nadelen van biotechnologie voor het publiek heel lastig is. Veel mensen vergelijken biotechnologie met natuurlijkheid, met de productiewijze van onze grootouders. De reclame speelt daar ook op in met boerenyoghurt en plaatjes van koeien in de wei. Maar mensen moeten biotechnologie vergelijken met de moderne productiewijze, die al industrieel is. Die kennen ze echter niet. Scholing is dus heel belangrijk voor een goede discussie. M.H

Re:ageer