Wetenschap - 1 januari 1970

Genenonderzoek brengt slanke kip stapje dichterbij

Wageningse onderzoekers zijn ongeveer vijfentwintig genen op het spoor die bij kippen de groei van vetweefsel stimuleren of juist afremmen. Dat blijkt uit het proefschrift van dr Danyel Jennen, die de stukjes DNA waarop de genen moeten liggen zo nauwkeurig mogelijk heeft beschreven. Als vervolgonderzoek de vermoedens van Jennen bevestigt, kunnen fokkers gaan werken aan slankere kippen.

,,Als een kip vet aanzet, dan is dat verlies’’, zegt dr Richard Crooijmans, begeleider van de inmiddels naar Duitsland verhuisde promovendus. ,,Vanuit welk gezichtspunt je het ook bekijkt. Voor de pluimveehouder is het verlies omdat het gros van het vet van de kip in zijn buikholte zit. Dat kun je niet verkopen. Voor de consument is het verlies omdat hij vooral spiervlees wil. En voor de kip zelf is het ongezond. Dikke kippen lijden onder hun overtollige vet. Pluimveehouders merken dat doordat dikke kippen minder vruchtbaar worden.’’
Daarom is er interesse in slanke kippen, met een genetische aanleg om voer vooral om te zetten in spier, en niet in vet. Promovendus Jennen legde het fundament voor de wetenschappelijke onderbouwing van een veredelingsprogramma in die richting. Hij zocht in één kippenfamilie een paar generaties achter elkaar de verbanden tussen het DNA van de kippen en de omvang van hun vetmassa.
Zo vond Jennen in drie chromosomen van de kip gebieden met genen die de aanleg voor dik worden bepalen. Voor zover hij kon overzien liggen daar vijfentwintig genen, waarvan de ene variant het aanzetten van vet misschien bevordert, en de andere juist niet. Vervolgonderzoek moet bepalen of dat inderdaad zo is.
,,Inmiddels kennen we het genoom van de kip’’, vult promotor prof. Martien Groenen aan. ,,Sinds het onderzoek van Jennen kennen we nu meer dan honderd genen waarvan we denken dat die samenhangen met het aanzetten van vet.’’
,,Dit onderzoek is niet alleen voor de sector van belang’’, besluit Crooijmans. ,,We maken voortdurend vergelijkingen met het DNA van andere soorten, waaronder dat van de mens. Misschien ontdekken we op die manier iets dat voor het humane onderzoek interessant is. Vetzucht is een epidemie aan het worden.’’ | W.K.

Dr Danyel Jennen promoveerde op 1 juni bij prof. Martien Groenen, persoonlijk hoogleraar bij de leerstoelgroep Fokkerij en genetica.

Re:ageer