Wetenschap - 1 januari 1970

Genenkaart champignons vergemakkelijkt veredeling

Genenkaart champignons vergemakkelijkt veredeling

Genenkaart champignons vergemakkelijkt veredeling

Ir Piet de Groot heeft genen geïsoleerd voor de constructie van een genenkaart voor het commerciële champignonras Horst. Op elk van de dertien chromosomen van de champignon heeft hij enkele merkergenen gevonden; collega's hebben de onderlinge afstand van die genen bepaald. Een van die genen codeert bijvoorbeeld voor een celwandeiwit dat aan de buitenkant van de hoed van de paddestoel gaat zitten en helpt hem waterafstotend te maken. De Groot hoopt op 4 februari te promoveren aan de Katholieke Universiteit Nijmegen

De Groot voerde zijn onderzoek uit bij het Proefstation voor de Champignoncultuur en de sectie Moleculaire genetica van industriële micro-organismen van de Landbouwuniversiteit. De Nederlandse champignonkwekers financierden het onderzoek. Zij hopen dat met een genenkaart een efficiëntere veredeling van champignons mogelijk is

Het veredelen van champignons is een langdurig en arbeidsintensief proces omdat 95 procent van de champignonsporen mycelium vormt dat zich zowel geslachtelijk als ongeslachtelijk kan voortplanten. Met genetische merkers is in een vroeg stadium te bepalen welk mycelium zich later alleen geslachtelijk kan voortplanten door te fuseren met het mycelium van een andere stam. Wanneer zo'n fusie mogelijk is, kunnen de eigenschappen van beide ouderschimmels worden gecombineerd. Merkers zijn ook te gebruiken om allerlei gewenste eigenschappen uit wilde champignons in te kruisen, zoals ziekteresistenties

De Groot maakte voor het opsporen van champignongenen onder andere gebruik van genen uit de schimmel Aspergillus die op de Landbouwuniversiteit al geïsoleerd waren. Hij gebruikte daarvoor algemeen in schimmels voorkomende genen die van belang zijn voor de huishouding van de schimmel en genen die betrokken zijn bij de afbraak van polysacchariden uit het stro in de compost waar champignons op groeien

Aan de Rijksuniversiteit Leiden promoveerde op 27 januari drs Paul Bundock op een nieuwe methode om gisten en schimmels genetisch te modificeren. Dit is de eerste methode die ook voor champignons geschikt is. Ze maakt gebruik van de bacterie Agrobacterium tumifaciëns. Die bacterie wordt nu al veel gebruikt voor de genetische modificatie van planten. Dit systeem lijkt goed te werken, stelt De Groot. Het zal echter voorlopig nog niet beschikbaar zijn voor praktische veredelaars. M.S

Re:ageer