Wetenschap - 1 januari 1970

Genen zeggen wanneer dik te dik is

Genen zeggen wanneer dik te dik is

Genen zeggen wanneer dik te dik is


In het geval van prof. Michael Müller kwam de berg naar Mohammed. De
redactie van Nature Review Genetics vroeg de hoogleraar om een artikel te
schrijven over de stand van zaken en de toekomstperspectieven in de
nutrigenomics, de wetenschap die de effecten van voeding op moleculair
niveau bestudeert.

Het is een opiniestuk geworden. ,,De tijd is nog niet rijp voor
overzichtsartikelen’’, zegt Müller. ,,In het stuk geven dr Sander Kersten
en ik vooral onze persoonlijke mening, die is gebaseerd op de ervaring die
we binnen ons eigen onderzoek hebben opgedaan. We hebben geprobeerd te
schetsen wat voor onderzoek er de komende vijf jaar moet gebeuren.’’
Volgens de Wageningers zijn de verwachtingen rond nutrigenomics te hoog
gespannen. ,,Mensen hebben het idee dat we over een paar jaar met een
genetische chip bij Albert Heijn naar binnen lopen, die ons vertelt wat we
wel en niet mogen kopen. Maar dat is echt science-fiction. Misschien komt
het nooit zo ver.’’
Het idee achter het persoonlijke voedingsadvies, dat is gebaseerd op je
genen, komt uit de farmacie, stelt Müller. ,,Bedrijven investeren miljarden
in de ontwikkeling van medicijnen. Soms blijkt dan dat die bij een hele
kleine groep schadelijke bijwerkingen veroorzaken, omdat het lichaam van
die personen de actieve stof anders afbreekt. Het medicijn moet dan van de
markt.’’ Farmacologen werken aan tests die dat moeten voorkomen en
voorspellen hoe een persoon op een medicijn reageert.
,,Bij sommige medicijnen kan dat al’’, zegt Müller. ,,Bij medicijnen heb je
één actieve stof met een krachtig effect. Maar in voedingsmiddelen zit een
groot aantal stoffen, die ook nog eens een minder uitgesproken werking
hebben dan farmacologische stoffen. Voeding kan mensen gezond of ziek
maken, maar dat gebeurt op de langere termijn, terwijl geneesmiddelen
direct werken.’’
Daar komt dan nog bij dat er in het voedingsonderzoek minder geld omgaat
dan in de farmacie. De sector is behoudend en de subsidiegevers zijn pas
sinds kort doordrongen van het nut van fundamenteel voedingsonderzoek op
het gebied van de genomics. De middelen zijn beperkt, en daarom is het
nutrigenomicsonderzoek niet op zoek naar welk dieet het beste bij welke
genen past. Omdat de genetische variatie enorm is, is dat doel te
ambitieus. In plaats daarvan richten de onderzoekers zich op het vinden van
merkers, die vertellen wanneer een lichaam van een gezonde staat overgaat
in een ongezonde toestand.
,,We richten ons op dit moment vooral op de schadelijke gevolgen van
ernstig overgewicht’’, zegt Müller. ,,Die noemen we het metabool syndroom.

Re:ageer