Wetenschap - 21 juni 2007

Genen bepalen vetsamenstelling melk

De erfelijke aanleg van runderen bepaalt in grote mate de vetsamenstelling van koemelk. Dat blijkt uit grootschalig onderzoek bij tweeduizend koeien op vierhonderd Nederlandse melkveebedrijven. Het onderzoek wordt binnenkort gepubliceerd in Journal of Dairy Science en Animal Genetics.

872_nieuws.jpg
‘Als we over ons onderzoek vertelden was de eerste reactie dat de vetsamenstelling toch vooral een aangelegenheid was van de voersamenstelling’, vertelt ir. Jeroen Heck van de leerstoelgroep Productontwerpen en kwaliteitskunde, die de vetsamenstelling in de melk mat. Marianne Stoop van de leerstoelgroep Fokkerij en genetica legde de verschillende gevonden waarden in vetzuursamenstelling in de melk echter naast de gegevens over de afstamming van de koeien in het onderzoek. Toen bleek dat er een erfelijke component zat in de samenstelling: er werden aanzienlijke verschillen gevonden in samenstelling tussen verschillende families.
Haar collega drs. Anke Schennink keek vervolgens specifiek naar het zogeheten DGAT-1-gen in het DNA-profiel van de koeien. Van dat gen was al bekend dat het van belang is voor het percentage melkvet. Het gen bleek niet alleen betrokken bij het vetpercentage in de melk, maar ook bij de samenstelling van het vet.
In het onderzoek is gekeken naar alle verschillende vetzuren die in melk voorkomen, waarbij onverzadigde vetzuren uit oogpunt van volksgezondheid in een beter daglicht staan. Eén van de uitkomsten van het onderzoek is dat koeien met een hoger vetpercentage naar verhouding meer verzadigde vetzuren produceren.
Prof. Johan van Arendonk die het Milk Genomics-onderzoek leidt, zegt dat de vaststelling dat de vetsamenstelling van melk erfelijk bepaald is, gebruikt kan worden bij de fokkerij. Een belangrijk voordeel van het onderzoek is, dat met het DNA-profiel van de stier een voorspelling kan worden gedaan over de vetsamenstelling van de melk van de dochters. Dat betekent dat zonder dure analyses van de melk – nu nog 25 euro per monster – gestuurd kan worden op de samenstelling ervan. De zuivelindustrie kan daarop inspelen, door melk met bepaalde vetsamenstelling voor specifieke doelen te gebruiken.

Re:ageer