Wetenschap - 30 juni 2015

Gelovige bepaalt zelf of ramadan (on)gezond is

tekst:
Rob Ramaker

Wereldwijd vasten nu meer dan een miljard moslims vanwege de ramadan. Hoe beïnvloedt zo'n dramatische verandering in eetpatroon je gezondheid?

Foto: Rain Rabbit

Meer dan een miljard moslims vieren momenteel de ramadan. Zij eten niet tussen zonsop- en ondergang waarna het vasten met een veelal feestelijke maaltijd wordt doorbroken. De vastenmaand is een religieuze plicht, maar zo’n dramatische verandering in eetpatroon beïnvloedt je gezondheid ook. Of dat positief of negatief uitpakt, bepaal je zelf, zegt Sander Kersten, hoogleraar Voeding, metabolisme en genomics. ‘Het hangt er maar vanaf hoeveel je tekeergaat na zonsondergang.’

Hoe reageert je lichaam op vasten?
‘Je lichaam kan best lang zonder eten. Zo’n twaalf uur, zoals in de ramadan, dat kan het prima hebben. In ons evolutionaire verleden kwam het continu voor dat we langere tijd zonder eten zaten. Wat er gebeurt is dat je darmen en maag zo’n 3-4 uur na je ontbijt leeg raken. Dan ga je over op suiker uit je lever en daarna ga je een beroep doen op je vetopslag.’

Welke impact heeft dat op je eigen functioneren?
‘Vasten kan zorgen een verminderde concentratie of hoofdpijn. Ik kan natuurlijk niet spreken voor alle mensen die vasten, maar allerlei cycli raken in de war. Je biologische klok en hormoonhuishouding worden niet alleen afgesteld door de afwisseling van dag en nacht, maar ook door de timing van voedingsmomenten.’

Is het ongezond mee te doen aan de vastenmaand?
‘Er is veel onderzoek gedaan naar de effecten op chronisch zieken, zoals mensen met diabetes. Niemand heeft echter gekeken wat het op de lange termijn doet met gezonde mensen.
‘Ik begrijp echter dat veel mensen na zonsondergang juist overmatig gaan eten en dus helemaal niet afvallen tijdens de ramadan. Als je dat elk jaar doet, word je steeds dikker en overgewicht is zeker niet gezond. Wanneer je de maand gebruikt om overtollig gewicht kwijt te raken, bereik je het tegendeel. Het hangt er maar vanaf hoe je tekeergaat na zonsondergang.’

Mensen die het modieuze paleodieet volgen, proberen de levensstijl van prehistorische mensen na te volgen. Sommigen van hen vasten hele of halve dagen om daarna ineens heel veel te eten. Is dat een gezond ritme?
‘Zo’n dieet helpt je vooral minder te eten. In onze wereld kun je altijd alles eten, waar je wilt en zoveel je wilt. Wanneer je dan opeens dagen gaat vasten, eet je uiteindelijk minder. Dat kan gewoon niet anders. Wanneer je over zo’n dieet een leuk prehistorische sausje doet, wordt het aantrekkelijk dit na te volgen. En dat is allemaal prima zolang, en dit is de crux, je het maar op de lange termijn kan volhouden.’


Re:ageer