Wetenschap - 10 december 2015

Geïnspireerd door klimaatverandering

tekst:
Rik Nijland

Acht jaar lang was Pier Vellinga (65) het gezicht van het Wageningse klimaatonderzoek, als hoogleraar en programmadirecteur bij Alterra. Vanmiddag neemt hij afscheid.

Foto: Peter Smith

‘Het gaat in Parijs de goede kant op’, zegt Vellinga. ‘Klimaatverandering heeft wetenschappers en ondernemers geïnspireerd om in te zetten op duurzame energie. Wat is begonnen als zorg voor het milieu ontwikkelt zich nu tot een economische motor, tot een competitie wie de meest schone en meest goedkope energie kan produceren. De conferentie in Parijs markeert de doorbraak van duurzame energie. Ik hoop dat het klimaat nu ook een inspiratiebron zal zijn voor fundamentele veranderingen in ons landbouw- en voedselsysteem.’

Welke kant moet het op?
‘Vanmiddag ga ik daar tijdens mijn afscheidssymposium op in. We moeten toe naar een meer vegetarische levenswijze en vermoedelijk naar gemengde bedrijven om de bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit op peil te houden. Voor een wetenschappelijke instelling die zich primair inzet voor gezonde mensen op een gezonde planeet ligt er nu een unieke kans om de landbouw en de voeding van de toekomst te ontwikkelen.’

Ik word vrolijk van de vorderingen die in de loop der jaren zijn gemaakt. Bedenk wel: wereldwijd is duurzame energie nu goedkoper dan fossiele energie.
Pier Vellinga

Is Wageningen daar klaar voor?
‘Veel collega’s delen die visie. Bovendien denk ik dat bestuursvoorzitter Louise Fresco deze boodschap beter verstaat dan haar voorganger Aalt Dijkhuizen. Traditioneel focust Wageningen op efficiencyverhoging in de landbouw, meer opbrengst per hectare met minder input, en meer dieren per vierkante meter in een steeds meer gesloten omgeving. Maar daarmee krijgen we de uitstoot van broeikasgassen in de landbouw niet onder controle. Bovendien holt de biodiversiteit achteruit. Van de problemen bij de steenkool- en oliebedrijven, die in enkele jaren tijd de helft van hun waarde verloren, kunnen we leren dat alleen verbetering van de efficiency onvoldoende helpt als de basis niet deugt.’

U vertrekt juist nu een nieuw klimaatverdrag wordt bedisseld. Zit er schot inde zaak?
‘Ik word vrolijk van de vorderingen die in de loop der jaren zijn gemaakt. Bedenk wel: wereldwijd is duurzame energie nu goedkoper dan fossiele energie. Daar zullen vooral ontwikkelingslanden baat bij hebben. De opwekking van duurzame energie gebeurt meer decentraal; op lokale schaal zal dat de ontwikkeling stimuleren.’

Ik ga over van acht dagen werken in de week naar twee.
Pier Vellinga

Maar juist die arme landen liggen dwars in Parijs?
‘Dat is onderdeel van het spel. De rijke landen hebben hun klimaataandeel al opgesoupeerd; armere landen proberen nu zover te komen dat het westen meebetaalt aan de ontwikkeling van hun duurzame energieopwekking. Dat lijkt me een billijke vraag.’

Waar krijgt u nu tijd voor?
‘Voor een nieuwe baan. Ik ga twee dagen in de week aan de slag bij de Waddenacademie, een denktank met een flinke pot geld om het Waddengebied ecologisch en economisch verder te ontwikkelen. Daar ga ik me toeleggen op het stimuleren van zilte teelten. En verder doe ik natuurlijk de gewone pensionado-dingen: de moestuin en de kleinkinderen. Ik ga over van acht dagen werken in de week naar twee.’


Re:ageer