Student - 15 april 2016

‘Geen land grabbing met ontwikkelingsgeld in Ethiopië’

tekst:
Albert Sikkema

Nederlandse boeren doen met overheidssteun aan land grabbing in Ethiopië, stelde het tv-programma Zembla vorig maand. Dat is onzin, zegt de Wageningse student Gerko Wassink, die ruim 4 maanden onderzoek deed bij Nederlandse boeren in dat land. Ze creëren juist ontwikkeling in de Ethiopische melkveesector.

<foto: de afgebrande boerderij in Ethiopie>

Wassink, masterstudent Development & Rural Innovation, deed van september tot januari onderzoek bij vijf Nederlandse boeren die naar Ethiopië zijn vertrokken. Deze boeren kregen subsidie van de Nederlandse overheid om hun bedrijf daar op te starten. Een van die boerderijen werd eind vorig jaar in brand gestoken door Ethiopische demonstranten.

Volgens Zembla gebeurde dat uit protest van de Ethiopische bevolking tegen land grabbing, maar Wassink zag wat anders. ‘De boerderij is aangestoken door studenten van Ambo University die protesteerden tegen de overheid, die de regio Addis Ababa wilde uitbreiden ten koste van de regio Oromia. In hun gewelddadige protest vernielden deze demonstranten een proefveld van de universiteit en staken ze deze boerderij en een gemeentearchief in brand. De boeren in de omgeving waren juist blij met de Nederlandse boerderij en vroegen de boer om terug te keren. Hij zat er drie jaar, maar door de brand is hij failliet gegaan.’

De boer had samen met twee investeerders geïnvesteerd in de boerderij, had 130 hectare grond voor 40 jaar gepacht en 75 koeien die hij wilde uitbreiden naar 200. Zembla betichtte hem van land grabbing. Wassink: ‘Die grond was communaal bezit en was hem toegewezen door de overheid. Eerst waren de omringende Ethiopische boeren kritisch, maar toen de Nederlandse boer met hen in gesprek ging, ontstond begrip. Hij leverde niet alleen zelf melk aan de fabriek, maar wilde ook dat de melk van de omringende boeren werd opgehaald, zodat ze toegang kregen tot de markt in Addis Ababa. Zijn rol was juist positief.’

Ook andere Nederlandse melkveehouders in Ethiopië kijken verder dan hun eigen bedrijf, merkte Wassink. ‘Een van de andere boeren had een coöperatie opgericht met Ethiopische boeren in de buurt, waarin ze samen een fokkerijprogramma opzetten, veevoer inkochten en de melk ophaalden. Deze boer had ook een gezondheidskliniek opgezet. Een andere boer had een fokprogramma in opdracht van de overheid en weer een andere boer molk honderd koeien produceerde veevoer, die hij ook verkocht aan andere boeren, tegen kostprijs.

Ook de aantijging van Zembla dat Nederlands ontwikkelingsgeld wordt misbruikt voor een nieuwe brouwerij van Heineken in Ethiopië, klopt niet volgens Wassink. ‘Dat overheidsgeld kwam niet bij Heineken terecht, maar bij de organisatie die gerst leverde aan Heineken voor de bierproductie. Die organisatie nam de gerst af van kleine boeren in de omgeving. Deze organisatie verdeelde de bierbostel van Heineken, het restproduct bij de bierproductie, vervolgens als veevoer onder deze boeren. Ik zag geen misbruik van subsidies, maar een mooi voorbeeld van circulaire economie.’


Re:ageer