Organisatie - 24 januari 2008

Gedoe over Meat the truth

Kun je een film ongezien recenseren en het gezag van een wetenschapper ongestraft gebruiken voor politieke doeleinden? Die vragen zijn actueel geworden na de vermeende brief van bestuursvoorzitter Aalt Dijkhuizen van Wageningen UR (nummer zes in de Agri top vijftig) aan CDA-Kamerlid Annie Schreijer (nummer zestien) over Meat the Truth. Beiden hadden een VIP-uitnodiging voor de première, maar ze lieten verstek gaan. Toch permitteren ze zich een mening over de ongeziene documentaire, en meent de voorzitter van de vaste Kamercommissie woorden die ze toeschrijft aan de voorzitter van WUR te kunnen verdraaien in eigen voordeel.
Schreijer beweert dat Marianne Thieme (nummer vijftien) een vertekend beeld geeft van het klimaatprobleem en gebruik maakt van niet-kloppende cijfers. Had ze de film gezien, dan had ze geweten dat die gaat over de wereldwijde opwarming van de aarde en de oorzaken daarvan. En wat we in Nederland kunnen doen om de situatie te verbeteren. Maar Schreijer ging blanco naar Pauw & Witteman om daar te vertellen dat de cijfers in de film niet op waarheid berusten en dat ze met een eigen film zal komen: ’n Waarheid as ’n koe, van Annie.
Omdat de voorbereiding van zo’n film niet alleen aan de keukentafel kan plaatsvinden wendde Schreijer zich tot Aalt Dijkuizen. Ze vroeg hem zijn mening te geven als input voor de ‘talloze praatprogramma’s waarvoor ze gevraagd werd’.
Dijkhuizen, die wist hoe complex het onderwerp is en dat Wageningse onderzoekers pas volgende week de film Meat the Truth gaan bediscussiëren, kwam anders dan Schreijer beweert niet met een brief. Dat zou ook niet verstandig zijn, omdat een voorzitter van een kennisinstelling in een maatschappelijk debat geen partij kan kiezen zonder de feiten te kennen. Zeker een universiteit die onderdak biedt aan een leerstoel van de zuivelindustrie, bezet door een directeur onderzoek van Campina, moet oppassen voor het verwijt boter op het hoofd te hebben.
Wel kwam er een beknopte en overduidelijk inderhaast opgestelde notitie, zonder ondertekening en met het voorbehoud dat ‘onderzoekers vanuit verschillende Wageningse disciplines op dit moment bezig zijn om de verschil­lende feiten die zijn gepresenteerd in de film nog eens goed tegen het licht te houden, zodat een af­gewogen oordeel mogelijk wordt alsook zicht op oplossingsstrategieën. Dit moet zorgvuldig gebeuren en kost tijd.’ *
Wel zegt de notitie alvast dat ‘de belangrijkste cijfers wereldwijd gezien kloppen’, dat ‘Nederland het nodige te doen heeft in het licht van de terecht gesignaleerde problematiek met betrekking tot herkauwers’, en dat ‘de aanzet van de Partij voor de Dieren om via Meat the Truth complexe verbanden tussen verschillende activiteiten en globale problemen duidelijk te maken op zichzelf waardering verdient’.
De suggestie dat wereldcijfers één op één te vertalen zijn naar de Nederlandse situatie, wordt in de film niet gedaan. En hoewel het WUR-document dus aangeeft dat de claims van Thieme op correcte cijfers gebaseerd zijn, meent Schreijer het tegendeel te kunnen beweren. Én Dijkhuizen in de mond te kunnen leggen dat Thieme ‘een vertekend beeld geeft’ met ‘niet kloppende getallen’. Uit niets blijkt dat Dijkhuizen een dergelijk voorschot zou willen nemen op de komende Wageningse discussie over de film. Sterker nog, het WUR-document spreekt van de noodzaak van een zorgvuldige beoordeling om tot een afgewogen oordeel te komen, wat tijd kost, meer tijd dan Schreijer kennelijk had.
Toen de conclusies van de FAO, van World Watch, van Profetas en de VU naar buiten werden gebracht in 2006 werd er geen woord van kritiek vernomen van Schreijer. Maar toen Thieme die conclusies presenteerde in een documentaire, struikelde Schreijer over haar eigen benen om ze (ongefundeerd) te weerspreken.
Natuurlijk steekt het dat de agrarische sector de fractievoorzitter van een kleine oppositiepartij meer macht in het agrarisch dossier toedicht dan een volksvertegenwoordiger uit de grootste regeringspartij. Maar dat gevoel legitimeert geen aanval op de brenger van een onwelgevallige boodschap.
Annie Schreijer overschrijdt fatsoensnormen wanneer ze opvattingen van collega-Kamerleden eerst verdraait en die vervolgens probeert te bestrijden door misbruik te maken van het gezag van derden. Zeker voor een voorzitter van de vaste Kamercommissie is dit zeer ongepast. Als Schreijer Thieme van leugens beticht, zal ze die aantijgingen moeten onderbouwen. Zonder onderbouwing kan slechts gesproken worden van een lastercampagne.
De drijfveren van Schreijer laten zich raden. Als varkensboerin werd ze in 1998 in de kamer gekozen in weerwil van het advies van de kandidatencommissie. Annie Schreijer wist haar achterban aan zich te binden door zich als pleitbezorger van de jacht en de bio-industrie op te werpen. En dus was ze onaangenaam verrast toen het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren met een documentaire kwam die het verband aangaf tussen de consumptie van dierlijke producten en de opwarming van de aarde. Maar ze bewijst haar partij, zichzelf en Wageningen UR geen dienst met doorzichtige en niet-onderbouwde verdachtmakingen.
Het valt te hopen dat haar aangekondigde film gedegener zal zijn dan de losse flodders waarmee ze nu schiet. In elk geval heeft Meat the Truth nu al tot meer maatschappelijk debat geleid dan de onderliggende rapporten. Voor de Nicolaas G. Pierson Foundation is dat verheugend en een aansporing op de ingeslagen weg voort te gaan.

Re:ageer