Wetenschap - 28 augustus 2019

Gastspreker Rik Torfs pleit voor menselijke, warme universiteit

tekst:
Albert Sikkema

Tijdens de opening van het academisch jaar op 2 september gaat gastspreker Rik Torfs, voormalig rector magnificus van de KU Leuven, de noodzaak van een open dialoog onder academici aankaarten. ‘Als de maatschappij onze steun vraagt, een richting zoekt, dan dienen we daar op in te gaan.’

©Wikimedia

Torfs is het gewend om debatten te voeren op de universiteit. In België moeten hoogleraren zich publiekelijk kandidaat stellen voor de functie van rector magnificus, worden er debatten gehouden tussen de kandidaten en zijn er openbare verkiezingen. Torfs, tussen 2013 en 2017 rector aan de KU Leuven, heeft twee keer zo’n cyclus meegemaakt. Naast rector is hij kerkjurist, bekend mediafiguur in België en voormalig christendemocratisch politicus.

Mens
In de visie van Torfs staat de mens op de universiteit centraal en niet de bestuursprincipes, vertelde hij twee jaar geleden aan de Campuskrant van de KU Leuven. ‘Van allerlei managerial principes, zoals de ‘student als klant’, compliance en stakeholders, verwacht ik niet veel goeds. Dan krijg je een universiteit die voortdurend organisatorische veranderingen moet ondergaan. Ik kies voor permanent vertrouwen, tegenover permanent verbouwen.’

Hoopgeving
Ook stelde Torfs toen: ‘Ik sta voor een universiteit die, naast alle taken gerelateerd aan onderwijs en onderzoek, ook een ruimere rol vervult in de samenleving. Ik zie graag dat onze mensen stevig bijdragen aan het maatschappelijk debat, als specialist, maar ook buiten het eigen vakgebied (..) Ik ben ervan overtuigd dat een universiteit die zich maatschappelijk laat gelden, aantrekkelijker wordt voor studenten en personeel. Er is geen specialist ‘hoopgeving’, geen prof ‘menselijke warmte’. Maar er zijn wel veel intellectuelen die hoop kunnen geven. De rector hoort daar zeker bij.’

Moed
‘Natúúrlijk doe je als academicus al heel veel als je zorgt voor goed onderzoek en goed onderwijs, en dat is ook onze belangrijkste taak als universiteit. Maar er is meer. Als de maatschappij onze steun vraagt, een richting zoekt, als mensen nood hebben aan hoop, dan dienen we daar op in te gaan. En maakt iemand in dat maatschappelijke debat een uitschuiver, dan is het aan de rector om het voor hem op te nemen. We moeten werk maken van een erkenning van die ‘maatschappelijke moed’. Als we onderwijsprestaties en onderzoekpublicaties in kaart brengen en belonen, moeten we ook erkenning kunnen geven aan wie zijn of haar nek durft uit te steken.’

Complexe levensvragen
Torfs maakt zich hard voor het menselijke klimaat op de universiteit. In Leuven ontwikkelde hij MindMates, dat moet uitgroeien tot een netwerk dat studenten met complexe levensvragen opvangt. Verder wil hij buitenlandse doctorandi een warmer nest bieden. ‘Hun leven hier maakt hen kwetsbaar voor eenzaamheid. Dergelijke dingen, klein en groot, maken het verschil tussen een gewone en een warme universiteit.’

Opening academisch jaar WUR

Maandag 2 september, 15.30 uur

Orion-gebouw, Wageningen Campus

Bestuursvoorzitter Louise Fresco praat ook over het thema ‘Dialoog: de Academische Verantwoordelijkheid’. Rector Arthur Mol opent het academisch jaar


Re:ageer