Wetenschap - 11 maart 1999

Ganzenvangers met uitsterven bedreigd

Ganzenvangers met uitsterven bedreigd

Ganzenvangers met uitsterven bedreigd

Werden in de jaren zeventig de ganzen bedreigd, nu lijkt een oude erfvijand van de trekvogels in gevaar. De ambachtelijke Nederlandse ganzenvanger staat op het punt van uitsterven door strengere regels van het ministerie van LNV. Dat is vervelend voor het Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek (IBN-DLO), dat de ganzenvangers inschakelt bij zijn onderzoek

Traditionele ganzenvangers werken met lokganzen. Ze maken daarbij gebruik van de sterke familiebanden bij de vogels. Een ganzenvanger heeft een koppel getrainde lokganzen met een aantal jongen. In de winter, wanneer veel wilde ganzen uit Siberiƫ in Nederland overwinteren, bindt de ganzenvanger oon ganzenouder aan een tuigje in een weiland. Hij verschuilt zich vervolgens met zijn andere ganzen in een schuilhut. Als er wilde ganzen overvliegen, laat de vanger een aantal vogels los. Die vliegen naar de eenzame lokgans en trekken daarmee de aandacht van de overvliegende ganzen. Als die wilde ganzen zijn geland en in het weiland scharrelen, spreidt de vanger zijn netten over de ganzen uit

Tot de jaren zeventig werden ganzen gevangen voor de slacht. Toen dat verboden werd, kreeg een aantal hobbyisten een vangvergunning voor wetenschappelijk onderzoek. Het ministerie kneep daarbij vaak een oogje toe. De ganzenvangers waren verplicht lijsten bij te houden met hun vangst, maar voor serieus onderzoek werden hun resultaten niet gebruikt. Dat wil het ministerie nu veranderen. Alleen ganzenvangers die kunnen aantonen dat zij essentieel zijn voor het onderzoek, krijgen in de toekomst nog een vergunning

Twee Friese ganzenvangers (ganzenflappers in het Fries) die meehelpen aan het IBN-ganzenonderzoek zullen waarschijnlijk een vergunning krijgen, maar andere vangers dreigen hun hobby te moeten opgeven. Op langere termijn verdwijnt daarmee de expertise, denkt IBN-onderzoeker Bart Ebbinge. En dat zou jammer zijn. Het is niet alleen een ambacht met culturele waarde; de methode is voor een aantal soorten geschikter dan de alternatieven: kanon- of raketnetten. K.V., foto G.A

Re:ageer