Wetenschap - 1 januari 1970

Futuristische ontwerpen voor duurzame zilte teelten

Gegrilde vis op een bedje van zeekraal, geserveerd met gestoomde zeeasters. Een dergelijk gerecht kun je tegenwoordig tegenkomen op het menu van de betere restaurants in Zeeland en het Waddengebeid. De zeegroenten zijn nitraatarm en rijk aan vitaminen en mineralen, en smaakvol bovendien. Maar de markt voor de groenten is nog te klein voor grootschalige teelt, zodat de chef-koks nu afhankelijk zijn van 'wildsnijders'.

Daarin kan verandering komen, zo blijkt uit het nogal futuristisch aandoende boek 'Zee in zicht'. Ondernemers, onderzoekers en ontwerpers - waaronder mensen van het Nederlands Instituut voor Visserij Onderzoek en Plant Research International - presenteren hierin plannen voor combinaties van zilte landbouw, recreatie en natuurontwikkeling op de grens van land en zee.
Bedoeling van het boek is toe te werken naar een 'Nieuwe kaart van de Noordzee', schrijven Han Lindeboom van Alterra Texel en redacteur Esther Luiten van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek. Daarbij ligt de nadruk op een meer systematische manier van omgang met de natuurlijke dynamiek van de zee, waarbij wordt gekeken hoe je de ecologische bronnen van de zee op een duurzame manier economisch kunt benutten.
Twee in het oog springende ontwerpen zijn die voor de Oosterschelde en die voor het oude Waddeneiland Wieringen. Voor de Oosterschelde hebben de ontwerpers, waaronder directeur Aad Smaal van het Centrum voor Schelpdieronderzoek en Pieter Slim van Alterra, op verschillende plekken concentraties samengebracht van functies - 'parels' noemen ze die. De ontwerpers denken bijvoorbeeld aan zilte tuinbouw in de buurt van Bergen op Zoom, weidevogels op de slikken bij Zierikzee, Oosterschelde-zeekreeft en platvis in combinatie met recreatie bij Neeltje Jans, en een kenniscentrum voor zeecultuur bij Yerseke.
Het ontwerp voor Wieringen, waaraan onder meer directeur Martin Scholten van het Nederlands Instituut voor Visserij Onderzoek meewerkte, behelst een vergelijkbare combinatie van functies en belangen. Het ontwerp sluit goed aan bij de recente plannen om het oude waddeneiland opnieuw zichtbaar te maken door het graven van een Wieringerrandmeer ten zuiden van het eiland. De onderzoekers zien een toekomst met teelt van zeekraal en lamsoor, en Texelse schapen op zilte weiden van rood zwenkgras en kweldergras. De zeegroente en het zilte schapenvlees willen de onderzoekers gaan verkopen op de Waddenmarkt in Den Oever, een mogelijke toeristische trekpleister voor het eiland dat graag meer toeristen wil trekken.|
M.W.

Esther Luiten (red.), Zee in zicht - Zilte waarden duurzaam benut, Stichting Toekomstbeeld der Techniek, ISBN 9080449687, 30 euro, te bestellen via www.stt.nl

Re:ageer