Wetenschap - 4 september 2012

Fokkerij-onderzoekers gaan samen op genenjacht

Wageningen UR gaat in zee met vier fokkerijorganisaties om samen de genetische basis van complexe eigenschappen in melkvee, kippen en varkens te vinden. Afgelopen maandag, 3 september, tekenden ze de overeenkomst voor het topinstituut Breed4Food.

Zaaddonor in de veefokkerij
Genomic selection is het codewoord voor Breed4Food. Net als in de plantenveredeling komen de fokkerij-bedrijven CRV (rundvee), Topigs (varkens), Cobb (kippen) en Hendrix Genetics (kip en varken) steeds meer te weten over het genoom van onze productiedieren. Dat leidt tot snel uitdijende datasets om genen te koppelen aan gewenste eigenschappen. Om daar wijs uit te worden, hebben de R&D-afdelingen van de bedrijven behoefte aan zware computers, nieuwe statistische modellen en toponderzoekers die de DNA-informatie kunnen vertalen in betere rassen. Dat kost veel geld en daarom staan ze de handen ineen.

De samenwerking met elkaar en de vakgroep Fokkerij en Genetica van de universiteit en Livestock Research van DLO moet ertoe leiden dat ze sneller dan hun internationale concurrenten voortgang boeken bij het vinden van genenpakketjes voor gewenste eigenschappen. Daarbij moeten we denken aan productiedieren die minder snel ziek worden en daarom minder of geen antibiotica nodig hebben. En aan dieren die het voer nog beter omzetten in vlees of melk. Een betere voederconversie is goed voor het milieu - minder uitstoot van broeikasgassen - maar ook voor de portemonnee van de veehouder, nu de voerkosten stijgen door de hogere graanprijzen. Ook willen de bedrijven fokken op sociaal gedrag. Minder verenpikken door de kippen of staartbijten door de varkens is niet alleen goed voor hun welzijn, maar scheelt ook uitval en medicijnen.
Steevast gaat het hier om complexe eigenschappen die vermoedelijk door clusters van genen, her en der verspreid op het genoom, worden aangestuurd. Wie zo'n DNA-netwerk voor bijvoorbeeld een betere weerstand vindt bij het varken, heeft waarschijnlijk ook de genetische sleutel voor een robuuste kip en koe te pakken. De fokkerijorganisaties hopen zo elkaar wijzer te maken en sneller geschikte dieren te selecteren. Het is een samenwerking voor de lange termijn, stelde R&D-manager Mitch Abrahamsen van Cobb Europe. ‘De eerste vijf a tien jaar merk je er niets van als consument.'
Breed4Food is de komende twee jaar vooral een virtueel onderzoekscentrum - de DNA-onderzoekers van de fokkerij-organisaties blijven waar ze zitten en wisselen online informatie uit het elkaar en Wageningen UR. Over vijf jaar moet er een R&D-centrum staan op de Wageningse campus met zo'n vijftig fokkerijonderzoekers, vertelde R&D-directeur Ate Lindeboom van CRV. Hoeveel de vijf deelnemers investeren in de samenwerking, werd niet bekend gemaakt. Breed4Food maakt deel uit van de topsector Agrifood. De aanvraag van de initiatiefnemers wordt waarschijnlijk goedgekeurd, maar hoeveel euro's het nieuwe consortium ontvangt van het ministerie van EL&I is nog onduidelijk.

Re:ageer