Organisatie - 1 januari 1970

Feiten over gesponsorde leerstoelen

Wakker dier protesteerde vorige week tegen de benoeming van Bert Urlings tot bijzonder hoogleraar in Wageningen. De actiegroep vreest belangenverstrengeling. Hoe zit het eigenlijk met bijzonder hoogleraren en 0,0 leerstoelen?

Hoeveel van die leerstoelen zijn er?
In totaal waren er op 1 oktober van dit jaar 59 extern gefinancierde stoelen: 22 bijzondere en 37 0,0-stoelen. Wageningen Universiteit heeft 88 ‘gewone’ hoogleraren.

Bijzonder of 0,0; is er een verschil?
Jazeker. De overeenkomst is dat ze allebei niet betaald worden door de universiteit, maar door een externe financier. Het verschil zit in de benoemingsprocedure. De werving voor een bijzondere leerstoel is open, bij een 0,0 leerstoel is de kandidaat van tevoren bekend. De universiteit toetst in dat geval eerst de wetenschappelijke waarde van de leerstoel. Die bepaalt de raad van bestuur op basis van adviezen van leerstoelgroepen, onderwijsinstituten en onderzoekscholen. Als de leerstoel is goedgekeurd, wordt er een benoemingscommissie samengesteld met voornamelijk hoogleraren, die toetst of de kandidaat de hoogleraarstitel waardig is.

Wie betalen die leerstoelen eigenlijk?
Negen leerstoelen worden betaald door bedrijven, de andere 50 worden gefinancierd door onderzoeksinstellingen en stichtingen. Zo betaalt het centraal bureau voor schimmelcultures een leerstoel Evolutionaire fythopathologie, en de stichting ter stimulering van biotechnologische gas- en waterreiniging een hoogleraar ‘Biologische kringlooptechnologie’.

Wat heeft de universiteit er aan?
De waarde van de leerstoelen zit vaak in de relaties van de hoogleraar. Met een bijzonder hoogleraar haalt een leerstoelgroep contacten met belangrijke opdrachtgevers in huis. De directe meerwaarde voor onderwijs en onderzoek verschilt nogal. Sommige externe hoogleraren zijn erg actief in het onderwijs, anderen begeleiden promovendi. Maar er zijn ook bijzondere leerstoelen waarvan alleen de directe omgeving weet heeft. De raad van bestuur heeft onlangs geconstateerd dat de kwaliteit van de bijdrage van de extern gefinancierde hoogleraren nauwelijks wordt gecontroleerd en heeft zich voorgenomen daar verandering in te brengen. / KV

Re:ageer