Student - 16 oktober 2009

Favelas bestuderen in Rio

Inge Kuiphuis, 6e jaars Internationale Ontwikkelingsstudies, vertrok afgelopen maart naar Rio de Janeiro. Vier maanden lang onderzocht ze hoe lokale bewoners van favela's betrokken zijn bij toerisme.

inge_kuiphuis.jpg
 'Een favela... Hoe leg je dat uit? Het is niet echt hetzelfde als een sloppenwijk of een getto. Volgens mij bestaat er geen Nederlands woord voor. Het is een soort achterstandswijk waarin de inwoners over het algemeen een heel laag inkomen hebben en maar net rond kunnen komen. Ze wonen in kleine, illegaal zelfgebouwde stenen huisjes die dicht bij elkaar gepropt staan. Er zijn er verschillende in Rio de Janeiro. Ze zijn meestal niet te zien op de kaart.
Veel favela's in het zuidelijke deel van Rio de Janeiro zijn gebouwd vlak naast hele rijke wijken met luxehuizen. Toen ik door een rijkere wijk liep om naar een open dag in een favela te gaan vroeg een vrouw mij waar ik heen ging. Toen ze hoorde wat ik van plan was probeerde ze me te overtuigen dat het erg gevaarlijk was en dat ik daar absoluut niet alleen naartoe kon gaan. Ik heb me echter nooit onveilig gevoeld. Natuurlijk kan je niet zomaar elke favela binnenlopen. Je moet wel je gezonde verstand gebruiken en weten wat je doet.
Ik deed vooral onderzoek in de wijk Vila Canoas. Ik logeerde bij een alleenstaande vrouw. Ze is schoonmaakster in een chique meubelzaak in de buurt en moet elke dag van 's morgens vroeg tot 's avonds laat keihard werken. Met haar loon kan ze samen met haar twee kinderen net rondkomen.
Er is een organisatie van buiten Villa Canoas die daar elke dag rondleidingen geeft aan zo'n dertig toeristen. De gidsen zijn bijna allemaal mensen van buiten de wijk en dus verdienen de lokale bewoners weinig aan het toerisme. Wel kunnen ze wat verdienen door handwerkjes en schilderijtjes te verkopen aan de toeristen. In Rocinha, een van de grootste favela's van Latijns-Amerika, zijn er heel veel van dit soort tourorganisaties. Per maand bezoeken ongeveer drieduizend toeristen Rocinha.
Uit mijn onderzoek blijkt dat favelabewoners over het algemeen geen grote rol spelen in favela toerisme. De meest populaire tourorganisaties doen vaak wel alsof hun tour voordelig is voor de lokale bevolking. Het grootste deel van het geld komt daar niet terecht. Het komt in de handen van de tourorganisaties.' /Christoph Janzing

Re:ageer