Wetenschap - 22 maart 2001

Expeditie Europa

Expeditie Europa

De kerktoren steekt ver uit boven de lage rode daken van een klein dorpje, midden in de glooiende heuvels van Frankrijk. Het zijn maar een paar huizen. Als je niet oppast, ben je er uit voordat je het weet. Dan komt er een grote bus aanrijden, hij stopt midden op het marktplein en braakt een vijftigtal reizigers uit. Gewone toeristen? Het lijkt er niet op. Ze lopen naar de aanhanger en toveren in no time een complete gaarkeuken tevoorschijn. Een enkeling verdwijnt in een ander busje om daar achter de computer te duiken, maar de meesten zijn druk in de weer met zeilen en tentstokken. De dorpelingen komen aanlopen en men maakt kennis. Er wordt van alles door elkaar gesproken: gebroken Frans, gebroken Engels en hier en daar zelfs een woordje Nederlands. Expeditie Europa is aangekomen op de zoveelste plek van bestemming.

Bovenstaande schets is slechts een product van verbeeldingskracht: de eerste expeditie moet nog beginnen. Op 1 juni dit jaar vertrekken de eerste deelnemers vanuit Praag. De expeditie is het initiatief van Cultural Village of Europe, een organisatie van elf Europese dorpen, waaronder Wijk aan Zee, die zich tot doel hebben gesteld het respect voor het dorpsleven te herstellen. Als tegenhanger van de Culturele Hoofdstad van Europa roept ieder jaar een ander dorp zich uit tot Cultureel Dorp van Europa. De deelnemende dorpen zijn van mening dat de kwaliteiten van het dorpsleven - gastvrijheid, authenticiteit - van groot belang zijn voor de toekomst van Europa.

De karavaan - een bus, vijf tot tien personenwagens, een vrachtwagen, meerdere campers en een keukenwagen - zal binnen drie maanden zo'n vijfenveertig Europese dorpen bezoeken in eenentwintig verschillende landen. Het wordt een ontdekkingsreis van in totaal twaalfduizend kilometer. Bij elke opstapplaats gaan er mensen weg en komen er nieuwe bij. Het is de bedoeling dat het een gemengd gezelschap wordt, dus niet alleen Nederlanders of alleen studenten. Iedereen die zich opgeeft, kan aanhaken voor ??n of meer weken. In de dorpen is op de karavaan gerekend: de reizigers zullen er kennismaken met de inwoners en hun cultuur. Wie de moeite neemt stil te staan, aan te kloppen, zich voor te stellen en belangstelling te tonen, wordt beloond met aandacht, tijd en gastvrijheid. Zomaar, voor niets. De keukenwagen heeft, naast het verzorgen van maaltijden, nog een extra functie. Door het kopen van regioproducten hopen de expediteurs een brug te slaan tussen henzelf en de dorpsbewoners. Oftewel: de consument en producent weer bij elkaar te brengen.

Een andere initiatiefnemer is de Boerengroep uit Wageningen. Deze heeft de kans aangegrepen om studenten onderzoek te laten doen. Een groep van ongeveer negen Wageningse, twee Poolse en twee Tsjechische studenten gaat uitzoeken hoe Europese plattelandsbewoners als 'consument' en 'producent' samenwerken om duurzame, regionaal geori?nteerde voedselproductie te ontwikkelen. De resultaten van dit onderzoek vormen de basis van de landbouwconferentie die in de herfst van 2001 in het Tsjechische Bystr? wordt gehouden. Dat klinkt heel serieus, en dat is het ook, aldus Sigrid Verhaegh van de Boerengroep: "Alhoewel sommigen drie volle maanden meereizen, kan het natuurlijk geen heel diepgaand onderzoek worden, maar het is wel ontzettend interessant om te onderzoeken hoe boeren hun toekomst zien, welke invloed de EU op hun leven heeft." Er komt een algemene vragenlijst, die nu wordt opgesteld door de studenten. Daarnaast kan elke student die meegaat zijn eigen vakgebied in het onderzoek tot uiting laten komen door bijvoorbeeld nadruk te leggen op de sociale structuur in een gemeenschap, vermarkting, economie, communicatie, leefbaarheid of waardebeleving.

Naast het onderzoek ondernemen de studenten een hele hoop praktische activiteiten, want er moet natuurlijk ook een beetje ontspanning zijn. Verhaegh: "We gaan proberen om een aantal kranten of tijdschriften regelmatig op de hoogte te houden van de reis. Er gaat dus ook een bus met computers - inclusief internetaansluiting - mee. Daarnaast gaan er mensen van 'Loesje' uit Nijmegen mee en wordt, van tijdens de expeditie gemaakte foto's, een soort reizende tentoonstelling gemaakt. We zullen af en toe koken voor de dorpelingen. Ook zijn we van plan om inspringtoneel te gaan doen, om de landbouwpolitiek voor studenten en boeren inzichtelijk te maken. Er zijn dus allerlei leuke idee?n. Nu nog op zoek naar sponsors, dan kunnen de studenten voor wat minder geld mee."

Clarieke Hidden

Re:ageer