Wetenschap - 22 februari 2001

Eten linolzuur zou kans op kanker vergroten

Eten linolzuur zou kans op kanker vergroten

Frans rapport overtuigt Wageningse voedseldeskundigen niet

Franse voedselexperts adviseren om de consumptie van plantaardige linolzuur terug te schroeven. Het vetzuur, dat voedselfabrikanten als Unilever aan cholesterolverlagende margarines toevoegen, zou de kans op kanker vergroten. Het productschap Margarine, Vetten en Oli?n is niet overtuigd. Uit Wagenings onderzoek blijkt dat linolzuur de kans op kanker niet verhoogt, zegt de vereniging voor de vetbranche.

Het onderzoek waarnaar het productschap verwijst is een literatuurstudie van dr. ir. Peter Zock en prof. dr. Martijn Katan van de sectie Humane Voeding en Epidemiologie en het Wageningen Centre for Food Sciences. Beiden geloven niet in de gevaren van linolzuur en de onverzadigde vetten die daarvan zijn afgeleid. "We hebben alle grote bevolkingsstudies naast elkaar gelegd. En daaruit blijkt niets van een verband tussen kanker en linolzuur", zegt Zock. "Wel blijkt uit enkele dierstudies dat dieren met kunstmatig opgewekte kanker sneller sterven als ze veel linolzuur binnenkrijgen. Daarnaast zijn er argumenten uit de biochemie om voorzichtig te zijn met onverzadigde vetzuren als linolzuur. Als ze verbranden of bederven ontstaan vrije radicalen, die de kans op ziekten als kanker zouden doen toenemen.

Een ander mechanisme waardoor linolzuur in theorie ziekten zou laten ontstaan is via de vorming van de hormoonachtige stoffen prostaglandines. In het lichaam is er een evenwicht tussen prostaglandines die worden gemaakt op basis van linolzuur en prostaglandines die worden gemaakt op basis van vetzuren uit onder andere raapolie, vlaszaadolie en vis. Wie te veel linolzuur eet, verstoort dit evenwicht. Het gevolg: chronische ontstekingen, allergische aandoeningen en - alweer - kanker. Een van de eerste Nederlandse onderzoekers die zich sterk maakte voor de prostaglandinetheorie was overigens de Wageningse biochemicus prof. dr. Cees Veeger.

Op de sectie Toxicologie onderzoekt een aio op het moment of een verstoorde prostaglandinebalans leidt tot meer darmkanker. Of de theorie hout snijdt kan dr. Gerrit Alink van de sectie niet zeggen: "Die vraag komt een paar jaar te vroeg. Als het onderzoek is afgerond weten we meer."

Het Franse advies komt uit een rapport van het Agence Fran?aise de S?curit? Sanitaire des Aliments. Het bevat nieuwe normen voor verschillende voedingsstoffen, waaronder onverzadigde vetzuren. In de media werd gesuggereerd dat de Fransen met hun aanbeveling de consumptie van raapolie, een Frans product dat veel visvetzuren bevat, wilden promoten. Zock gelooft daar niet in. Hij ziet in het geruchtmakende rapport eerder de hand van 'iemand met een stokpaardje'. "Maar kloppen doet het niet. Als je zo'n advies de wereld in stuurt moet je al het beschikbare onderzoek laten meetellen - en niet alleen een paar in vitro-studies en dierstudies."

Unilever wil niet op de kwestie reageren. Onlangs verlaagde het bedrijf de hoeveelheid linolzuur in dieetproducten en verhoogde het de hoeveelheid visvetzuren. | W.K.

Re:ageer