Wetenschap - 13 oktober 2011

Eten is weten, in de hersenscanner

tekst:
Astrid Smit

Onderzoekers willen weten wat onze werkelijke voedselvoorkeur is. Ze hopen dat de nieuwe breinscanner hen daarbij helpt, bleek op de Researcher's Night 'Voeding en het Brein' van het Food4You festival.

Houten nepscanner boven het Restaurant van de Toekomst.

    Op de eerste verdieping van het Restaurant van de Toekomst staat een grote MRI-scanner. Althans zo lijkt het. Er komt een diep zoemend geluid uit. Maar dit is een nepscanner. De echte die Wageningen UR en ziekenhuis  Gelderse Vallei onlangs aanschaften, staat in Ede. 'Deze heeft de timmerman gemaakt', zegt Gerry Jager van Humane Voeding tijdens de demomarkt van de Researcher's Night die IIP Brain & Cognition samen met het Nationaal Initiatief Hersenen & Cognitie organiseerde. 'Hierin laten we proefpersonen  aan het apparaat wennen. Velen vinden het spannend om in zo'n tunnel te liggen. Dat kan de meetresultaten beïnvloeden.'
    Met de echte MRI-scanner wil Humane Voeding onderzoeken hoe mensen voedingsmiddelen nu werkelijk ervaren, zo legt Jager later voor een volle zaal geïnteresseerden uit. Welke zintuigen worden geprikkeld en hoe verwerkt het brein die? De eerste experimenten laten al interessante resultaten zien. Proefpersonen vinden limonade met suiker en limonade met zoetstof even zoet smaken, maar hun brein geeft de voorkeur aan  limonade met echte suiker: het beloningscentrum in hun hersenen is na het drinken van deze limonade veel actiever. Jager: 'De vraag is dan ook of onze hersenen zich om de tuin laten leiden. Gaan mensen hun suikerbehoefte op termijn niet compenseren? Vooralsnog hebben we daar echter geen aanwijzingen voor.'
    Friesland Campina is geïnteresseerd in voedingsonderzoek met de MRI-scanner, aldus Carine Ponne, de tweede spreker van Researcher's Night. 'We proberen de behoefte naar nieuwe producten nu vooral met vragenlijsten en interviews te achterhalen, maar er bestaat een kloof tussen wat mensen zeggen en doen. Met MRI-onderzoek hopen we dichterbij de impliciete motivatie van consumenten te komen. De breinscanner geeft namelijk geen sociaal wenselijk antwoord.' Ze plaatst ook kanttekeningen bij deze methode. 'De testsituatie in een scanner - proefpersonen liggen en mogen hun hoofd nauwelijks bewegen - is bijvoorbeeld niet representatief voor het echte leven. Daarnaast is een scanner duur, dus niet geschikt voor grote groepen mensen.' 
    In de discussie die later op de lezingen volgt, erkent Jager de beperkingen van de MRI-scanner. 'Je moet geen honderden mensen door dat apparaat jagen om te kijken of een nieuw product aanslaat. We moeten de scanner inzetten voor  kennis die voor een breed veld in het voedingsonderzoek interessant is.'  

Re:ageer