Wetenschap - 17 maart 2016

Engeland kiest voor suikertaks, EU voor polderen

tekst:
Koen Guiking

De Britse regering kondigde deze week een belasting aan op drankjes die veel suiker bevatten en de Nederlandse minister Schippers presenteerde haar ‘roadmap’ voor gezonde voeding in de EU. Een verschil tussen van bovenaf ingrijpen en polderen, zegt Charon Zondervan, programmaleider Healthy & delicious foods bij Food & Biobased Research.

Softdrinks. Flickr.

Zou zo’n suikertaks een idee zijn voor Nederland?

‘In Nederland kennen we een poldertraditie. Hier hebben partijen die voedingsmiddelen maken of distribueren, zoals supermarkten en horecaorganisatie, in 2014 bijvoorbeeld een akkoord gesloten om de hoeveelheid zout, calorieën en verzadigde vetten in producten te verminderen. In Engeland kennen ze die poldercultuur niet. Dan is het dus aan de overheid om te besluiten óf we doen niks óf we passen de wetgeving aan. Bovendien is in Engeland de nood een stuk hoger dan in Nederland. Er wordt meer frisdrank geconsumeerd en de prevalentie van overgewicht is hoger.’

Zeg je dat in Nederland geen wetgeving nodig is omdat de zelfregulering goed werkt?

‘Je kunt niet én in goed vertrouwen een akkoord sluiten met de brancheorganisaties én zeggen: als je de doelstellingen niet haalt, dan gaan we een belasting invoeren. Zo hoort dat niet bij het Nederlandse polderen. De voedingssector krijgt nu de kans om zout-, vet- en suikergehaltes in producten te verlagen. Als een volgende minister over enkele jaren vindt dat er niet voldoende vooruitgang is geboekt, dan kunnen er nieuwe afspraken gemaakt worden, eventueel met een belastingmaatregel of wetgeving als stok achter de deur.’

Wat vind je van de Britse belastingmaatregel?

‘Wat ik interessant vind is dat de opbrengsten uit deze belasting gebruikt worden om sporten op scholen te stimuleren. Het belasten van ‘het slechte’ wordt zo direct gekoppeld aan investeringen in ‘het goede’. Dat zou vaker moeten gebeuren. Belastingen op sigaretten of benzine gaan in Nederland anoniem de staatskas in. Het is niet duidelijk wat er gedaan wordt met het extra geld dat jij moet uitgeven als je ‘het slechte’ doet.’

Schippers staat een poldermodelaanpak voor met haar ‘roadmap’ voor gezonde voeding. Gaat dat werken in Europa?

‘Dat moet blijken. Aan het actieplan doen 22 van de 28 landen mee, maar er zijn ook enkele belangrijke landen die niet meedoen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië. De voedingsmiddelenproducenten in die landen hoeven zich dus niet te committeren aan de afspraken, maar ze mogen hun goederen wel in heel Europa afzetten. Er wordt namelijk niks wettelijk vastgelegd. Dat heeft ook voordelen. Als je moet wachten tot er in alle Europese landen dingen wettelijk zijn vastgelegd, dan ben je vele jaren verder. Veel bedrijven tonen nu al goede wil. Wat hun motieven zijn, of het economisch belang is of hun overtuiging dat ze verantwoordelijkheid moeten nemen voor de gezondheid van consumenten, weet ik niet en dat doet ook niet ter zake. Het belangrijkste is dat er iets gebeurt.’

Lees ook:


Re:ageer