Wetenschap - 8 februari 2007

‘Energiebesparing en aanpassing gaan hand in hand’

Het klimaat staat hoog op de agenda van het nieuwe kabinet. Reden voor blijdschap in Wageningen. Maar de vraag is waarin de overheid precies moet investeren. Klimaatwetenschappers pleiten voor een ‘deltaplan voor de energievoorziening’, en een miljard euro om Nederland klimaatbestendiger te maken.

Als het aan de PvdA ligt, wordt de stijging van de CO2-uitstoot medio 2025 omgebogen in een daling. Maar uit onderzoek blijkt dat zelfs met een gelijkblijvend CO2-gehalte de opwarming van de aarde nog een eeuw of langer doorgaat. Klimaatonderzoeker prof. Pavel Kabat van Alterra benadrukt daarom dat er veel geld moet komen om Nederland te beschermen tegen de gevolgen van de zeespiegelstijging, de extreme neerslag en de droogte in de zomer. 'Ik vind dat er minimaal een miljard euro geïnvesteerd moet worden in adaptatie', stelt hij.
Adaptatie wordt inderdaad urgent, stelt ook prof. Rik Leemans, hoogleraar Milieusysteemanalyse en deelnemer aan het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). 'Uit het rapport dat het IPCC vorige week uitbracht, blijkt dat de klimaatgevoeligheid naar boven moet worden bijgesteld. Dat betekent dat de urgentie toeneemt.'
Maar dat betekent niet dat we de uitstoot van broeikasgassen kunnen negeren. In een komend IPCC-rapport staat volgens Leemans dat er grenzen zijn aan de aanpassing aan de opwarming van de aarde. 'Boven de twee à drie graden opwarming worden de effecten onomkeerbaar', aldus Leemans.
'Het klimaat is een traag systeem', zegt hoogleraar Meteorologie prof. Bert Holtslag. 'We krijgen voor de kiezen wat er in het verleden is gebeurd. Als we op dezelfde voet doorgaan, weet je zeker dat de opwarming nog sneller doorzet. Je zou dus niet moeten kiezen voor één van de twee oplossingen. Bovendien zal de zeespiegelstijging niet zo snel gaan. Mensen denken na de film van Al Gore dat het over twintig jaar gebeurt, maar je moet eerder denken in termen van honderden jaren.'
Nederland moet de uitstoot van CO2 vooral via internationale samenwerking zien te verminderen, maar de onderzoekers denken dat we binnen de grenzen ook nog meer kunnen doen aan de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen en energiebesparing. Holtslag: 'Eigenlijk is brandstof nu te goedkoop.'
Kabat pleit zelfs voor een nieuw ‘deltaplan voor de energievoorziening’, waarbij het kabinet meer inzet op innovatie. 'Dat levert exportproducten op', vult Leemans aan. 'De windenergiesector in Denemarken en Duitsland bloeit nu dankzij subsidies.'
Opslag van CO2 is geen alternatief, denkt dr. Ronald Hutjes van Alterra die onderzoek doet naar koolstofopslag in de natuur. 'De aanplant van bomen bijvoorbeeld, daar koop je alleen tijd mee. De bescherming van bossen en veengebieden zou wel veel prominenter moeten worden, omdat er veel CO2 in ligt opgeslagen. Maar een bos groeit langzaam, en je bent de opslagcapaciteit in twee weken kwijt als je het omhakt. Dat is dus niet duurzaam.'
Ook de opslag van CO2 in oude gasvelden zal slechts een deeloplossing zijn, vermoedt Hutjes. 'De techniek staat in de kinderschoenen, al kan het voor hele grote bronnen een oplossing zijn, bijvoorbeeld energiecentrales die vlakbij die gasvelden liggen. Maar je kunt niet de CO2 van auto's terugpompen in gasvelden.'
Het is dus zoeken naar een combinatie van een uitgekiend energiebeleid en een sterke kustbescherming en een veilig watersysteem. 'Het gaat hand in hand', stelt Kabat. 'Het zou ontzettend slecht zijn als het klimaatbeleid gelijkgesteld wordt met energiebeleid.'

Re:ageer