Wetenschap - 28 november 2012

Eindrapport fraude Stapel vanmiddag gepresenteerd

De commissie Levelt presenteert om één uur haar eindrapport. Levelt onderzocht de omvang van de fraude van sociaal psycholoog Diederik Stapel.

Stapel.jpg
Het rapport zal bovendien ingaan op de vraag in hoeverre medeauteurs schuldig aan of naïef over de fraude waren. Verder wil Levelt de factoren benoemen in de wetenschappelijke cultuur die de fraude mogelijk maakten. Aanbevelingen moeten duidelijk maken hoe dit in de toekomst te voorkomen valt.
Behalve de getuigenissen van Stapel bestudeerde de commissie originele data en zochten ze naar tegenspraken en inconsistenties in de gebruikte statistiek. Betroffen onderzoekers leverden onlangs wel kritiek op de onderzoekscommissie. Deze zou te weinig professioneel zijn, hen weinig te hulp schieten en slachtoffers onterecht als naïef afschilderen.
De omvang van de fraude ligt inmiddels wel grotendeels op tafel. Op de website van de commissie Levelt staan 55 papers genoemd die fraude bevatten, en 10 papers waarvoor die verdenking bestaat. Inmiddels zijn zeker 31 van deze papers teruggetrokken, volgens waakhond Retractionwatch.
Het leeuwendeel van de fraude gebeurde tijden Stapels periode in Tilburg en Groningen. Aan die laatste universiteit fraudeerde hij met 21 van de onderzochte 46 papers. Alle 7 onderzochte proefschriften bevatten verzonnen data. Daarnaast zijn er nog 3 verdachte artikelen waarbij doorslaggevend bewijs ontbreekt. In Tilburg fraudeerde Stapel bij 34 van de 53 gepubliceerde artikelen. Drie van vijf begeleide proefschriften bevatten frauduleuze data.
Stapels fase in Amsterdam bleek lastiger te onderzoeken, aangezien de onderliggende data voor 1999 niet meer beschikbaar zijn. De commissie Drenth onderzocht toch 30 artikelen, en vond voor geen onweerlegbaar bewijs van fraude. Wel bleken 7 artikelen verdacht, maar Stapel ontkent zelf in Amsterdam te hebben gefraudeerd.
Integriteitsschandalen rond Stapel, maar ook rond de wetenschappers Smeesters en Poldermans, hebben afgelopen jaar tot veel discussie en reflectie geleid binnen de wetenschap. Dit ging dan over heb gebrek aan replicatie van onderzoek, het bewaren en delen van originele data en beroepsethiek.
Gisteren werd bovendien bekend dat Stapel binnenkort met een boek over de affaire komt, getiteld Ontspoord. De presentatie van het rapport is live te volgen op de site van Omroep Brabant, vanaf 13.00 uur. 

Re:ageer